కావ్య

1998 లో మాట

కాలేజ్‌లో చదువుతున్న రోజుల్లో ఒకరోజు రాత్రి పెద్ద వర్షం పడుతూ ఉంది. అమ్మ వంటకి ఏదో కావలంటే నేను మార్కెట్ కి బయలు దేరాను. కరెంట్ పోవటంతో ఊరంతా చీకటిగా ఉంది. అప్పటికే చాలా సేపటి నుండీ వర్షం పడుతూ ఉండటంతో రోడ్డంతా బురదగా ఉంది. నేను జాగ్రత్తగా అడుగులు వేస్తూ వెళ్తున్నా. ఎదురుగా ఎవరో అమ్మాయి సైకిల్ మీద వస్తూ కనిపించింది. సైకిల్ కాస్త దగ్గరగా వచ్చినప్పుడే ఒక మెరుపు మెరిసింది దాని వెంటే పెద్ద శబ్దంతో దూరంగా ఎక్కడో పిడుగు పడింది. తల క్రిందకు దించుకుని సైకిల్ తొక్కుతున్న ఆ అమ్మాయి మెరుపుల శబ్దం విని ఆకాశం వైపు బెదురుగా చూసింది. బెదురుచూపులు చూస్తున్న ఆ అమ్మాయి కళ్ళు, వర్షంలో తడిచి చలికి వణుకుతున్న పెదవులు. నలుపు,ఎరుపు రంగుల్లో ఉండి లైట్ లో మెరుస్తున్న చుడిదార్, ఆ దృశ్యం అలా ఫ్రీజయిపోయింది.

పరిగెడుతున్న కాలం ఒక్క క్షణం అలా ఆగి నిలిచిపోయి మరలా సాగినట్టనిపించింది. రోడ్డు మీద అలానే నిల్చుని ఆ క్షణాన్ని మరలా మరలా గుర్తు చేసుకుంటు తన్మయత్వంలో ఉండిపోయాను. ఒక్కసారిగా నాకు ఎదో జరిగిన అనుభూతి, మనసులో ఒక తెలియని ఉద్వేగం. తేరుకుని తిరిగి చూసేసరికి తను దూరంగా వెళ్ళిపోయింది. సమయానికి వెనుక వెళ్ళటానికి నా చేతిలో సైకిల్ లేనందుకు చాలా కోపం వచ్చింది. ఆ అద్భుత క్షణాన్ని అలా తలుచుకుంటూ చాలారోజులు గడిపేసాను. తనెవరో తెలుసుకోవాలని చాలా ప్రయత్నించాను. తనని చూసిన అదే సమయానికి రోజూ వెళ్ళి ఎదురు చూసేవాడ్ని. కానీ తను మరలా కనిపించలేదు.

2000 లో

డిగ్రీ కాలేజీలో నా మొదటిరోజు. నాతో పాటూ ఇంటర్ చదివిన నేస్తాలతో వచ్చి చివరి బెంచ్లో కూర్చున్నా. కొత్త అనే దానికుండే సహజ లక్షణం వలన కాస్తంత భయంగా, కాస్తంత ఎక్సైటింగ్గా ఉంది. క్లాసులో అందరి మొహాలూ చూస్తూ నాలో నేనే వారి మీద ఒక అభిప్రాయాన్ని తయారు చేసుకునే పనిలో ఉన్నా. ముగ్గురు అమ్మాయిలు క్లాసులోకి వస్తూ కనిపించారు. నేను అప్పటికే చేస్తున్న పనిలో భాగంగా వారి వైపు చూసాను. మధ్యలో అమ్మాయిని చూసేసరికి ఒక మెరుపు మెరిసింది. ఆరోజు రాత్రి వర్షంలో నేను చూసింది ఆ అమ్మాయినే. ఆ రోజు నుండీ క్లాసు నాకు మరింత ఆసక్తిగా ఎక్సైటింగ్గా మారిపోయింది. తన పేరు కావ్య. చాలా చలాకీగా అందరితోనూ కలిసిపోయే అమ్మాయి. అందరికీ సహాయం చేస్తూ ఎవరికి ఏ చిన్న కష్టం వచ్చినా బాధపడి కళ్ళ నీళ్ళు పెట్టుకునేది.

కంప్యూటర్ ల్యాబ్‌లో ఇద్దరికీ ఒకటే సిస్టమ్ షేరింగ్‌కి ఇచ్చారు. అప్పటి నుండీ మా మధ్య పరిచయం, సాన్నిహిత్యం పెరిగి మంచి స్నేహితులమయిపోయాం. ఊరిలో మా ఇద్దరినీ ఎవరు చూసినా కాబోయే మొగుడూ,పెళ్ళాలు అనేవారు. నేను కంగారుగా తన వైపు చూసేవాడ్ని. తను మాత్రం నవ్వి ఊరుకొనేది. అలాంటి సందర్భాల్లో నాకు చాలా ఆశ్చర్యం వేసేది. అది తన అంగీకారమో లేక వాదన అనవసరమనే భావనో తెలిసేది కాదు. తన అంతరంగం ఎప్పుడూ నాకు అర్ధమయ్యేది కాదు. కాలేజ్‌లో అమ్మాయిల్ని ఏడిపించేవారిని చూస్తే నేను కోపంతో ఊగిపోయి తెగ తిట్టేవాడ్ని. తను మాత్రం నిర్లిప్తంగా, మౌనంగా ఉండేది.

రోజులు గడుస్తుండగా ఒకరోజు అర్ధరాత్రి నాకు కావ్య ఇంటి నుండి వాళ్ళమ్మగారు ఫోన్ చేసారు. కావ్యా వాళ్ళ నాన్నగారికి గుండె నొప్పి వచ్చి పడిపోయారని. నేను వెంటనే దగ్గరలో ఉన్న హాస్పిటల్‌కి ఫోన్ చేసి ఆంబులెన్స్‌ని పంపించి, వేగంగా వాళ్ళింటికి చేరుకున్నా. అంబులెన్స్ వచ్చేపాటికే ఆయన చనిపోయారు. ఇంటిలో అందరూ ఒకటే ఏడుపు. బయట వాళ్ళకి కష్టం వస్తేనే తట్టుకోలేని కావ్య బ్రతుకుతుందా అని భయం వేసింది నాకు. ఇంటిలో జరగాల్సిన పనులు చూసే మనుషులు లేరు. నేనే నా క్లాస్‌మేట్స్ అందరినీ పిలిచి తలా ఒకపని అప్పగించాను. అన్ని పనులూ చూస్తూనే కావ్యని గమనిస్తూ ఉన్నా. ఏడ్చి ఏడ్చి సొమ్మసిల్లి పడిపోయింది. పరిగెట్టి వెళ్ళి తనకి నీళ్ళుపట్టాను. అక్కడ శవం దగ్గర అందరూ జనాలే తనకి గాలి తగిలే అవకాశం లేదు. కాసేపు బలవంతంగా వేరే గదిలోకి తీసుకుని వెళ్ళి పడుకోబెట్టాను. ఏడ్చి ఏడ్చి తలనొప్పి వచ్చి ఉంటుంది అని తలపట్టాను. తన కళ్ళు వర్షించటం ఆపలేదు.

సాయంత్రానికి అంతా అయిపోయింది. అక్కడ మరో మనిషి ఉండేవాడు అనే గుర్తులు జ్ఞాపకాలుగా మారిపోతున్నాయి. అందరూ సెలవు తీసుకుంటున్నారు. నేను కావ్య అమ్మాగారి పక్కనే ఉండి ఆమె చేత బలవంతంగా టీ తాగించే పనిలో ఉన్నాను. కావ్య కోసం చుట్టూ చూశాను. తను మా క్లాస్‌మేట్స్‌తో మాట్లాడుతూ కనిపించింది. పోనిలే కాస్త ఊరటగా ఉంటుంది అనుకున్నాను. తను అందరి సహాయానికి థ్యాంక్స్ చెప్పి అందరితో కాసేపు మాట్లాడి లోపలికి వచ్చింది. నేను సాయంత్రానికి ఇక ఇంటికి వెళ్ళటానికి లేచాను. కావ్య లోపల పడుకుని ఉంది. వాళ్ళమ్మగారు “కావ్యా, అబ్బాయి వెళ్తున్నాడే ఒకసరి ఇలా బయటకి రా” అని పిలిచారు. తనకి వినిపించలేదేమో రాలేదు. లోపలికి వెళ్ళి చూసాను. అలానే పడుకుని నిర్లిప్తంగా చూసింది నా వైపు. “వెళ్తున్నా. రేపు ఉదయం వస్తా” అని చెప్పాను.

తను స్పందించకుండా నా కళ్ళల్లోకే చూస్తూ ఉంది. నా కళ్ళలో ఏదో వెతుకుతున్నట్టుగా అనిపించింది. తను ఏదో చెప్పాలనుకుంటుందేమో అనిపించింది. అలానే తనని చూస్తూ నిల్చున్నా. కాసేపు అలానే చూసి సరే అన్నట్టుగా తల ఊపి కళ్ళు మూసుకుంది. ఒక్క క్షణం నేను “ఇంతేనా తను ఏం చెప్పాలనుకోలేదా? లేక తనిప్పుడు ఏం చేప్పే పరిస్థితిలో లేదా?” అని ఆలోచిస్తూ అక్కడే నిల్చుండిపోయాను. తను మరలా కళ్ళు తెరిచి చూసింది. నేను కాస్త కంగారుగా “సరే అయితే” అని అక్కడ నుండి కదిలాను.

మరుసటిరోజు నుండీ తనని మామూలు మనిషిని చెయ్యటానికి చాలా ప్రయత్నాలు చేసాను. క్లాసులో అందరికీ అదేమాట చెప్పాను. క్లాసులో మా బ్యాచ్‌గా ఎప్పుడూ తిరిగే రమ్య, జగతి, వాణి, రమేష్, క్రిష్ణ అందరూ నాకోసం తనని జాగ్రత్తగా చూసుకునేవారు. నాకు చాలా ఆనందంగా అనిపించేది.

ఒకరోజు అందరం క్యాంటీన్‌లో కూర్చుని ఉండగా మా దగ్గరకి చందు అనే క్లాస్‌మేట్ వచ్చాడు. కాలేజిలో ఉండే పోకిరి గ్యాంగ్ మెంబర్ వాడు. మందు, సిగరెట్లు, అమ్మాయిలని ఏడిపించటం ఇలా వాళ్ళు చెయ్యని వెదవపని లేదు. వీడిక్కడకి ఎందుకొచ్చాడు అని చిరాకు పడుతుంటే “నేను మంచిగా మారాలనుకుంటున్నా. అన్నీ వదిలేస్తున్నా. మీ బ్యాచ్‌ని చూసాక నాలో మార్పు వచ్చింది” అన్నాడు. వాళ్ళ బ్యాచ్ మొత్తానికీ వీడు కాస్త మంచోడు అనే ఆలోచన అందరిలో ఉంది. అందుకే వెంటనే నవ్వుతూ సరే అన్నారు.

రోజులు సరదాగా గడిచిపోయాయి. పరీక్షలు దగ్గర పడటంతో ప్రిపరేషన్ కోసం సెలవులిచ్చారు. రోజూ సాయంత్రం అందరం ఒకచోట కలిసి చదివింది ఒకరికొకరు షేర్ చేసుకునేవాళ్ళం. ఒకరోజు నేను రోజంతా కూర్చుని మంచి మెటీరియల్ ప్రిపేర్ చేసాను. దానిని జెరాక్స్ తీసి అందరికీ ఇవ్వటానికి బయలుదేరాను. అప్పుడే బాగా వర్షంపడి ఆగింది. ఆ చల్లని వాతవరణం, ఇంటి చూరు నుండీ జారిపడుతున్న నీళ్ళ శబ్ధాలని ఆస్వాదిస్తూ చందుగాడి రూమ్‌కి వెళ్ళాను. తలుపు కొడితే ఎంతకీ తెరవడు. పడుకున్నాడేమో అని ఇంకా గట్టిగా కొట్టాను. వాడు కిటికీ దగ్గరకి వచ్చి తలుపుతీసి నన్ను చూసి “ఈ రోజు నేను రానురా. నిద్రగా ఉంది. నువ్వెళ్ళు” అని వెంటనే తలుపేసేసాడు.

ఆ క్షణకాలంలో వాడు దాచాలనుకున్న నిజం దాగలేదు. కిటికీలో నుండి వాడి రూమ్‌లో ఉన్న కావ్య సైకిల్, సైకిల్‌కి తగిలించి ఉన్న తన బ్యాగ్ కనిపించింది. నా చేతిలోని మెటీరియల్స్ క్రిందపడి వాననీటిలో కొట్టుకుపోయాయి.

2006 లో

ఒక పేరున్న సాఫ్ట్‌వేర్ కంపెనీలో పనిచేస్తున్న నేను ఆ రోజు ఆఫీసులో ఏదో పనిలో చాలా బిజీగా ఉన్నాను. మా మేనేజర్ నా డెస్క్‌ఫోన్‌కి కాల్ చేసి తన దగ్గరకి రమ్మని పిలిచారు. పని మధ్యలో ఆపి హడావుడిగా వెళ్ళి ఆయన చాంబర్ తలుపుతీసి లోపలికి చూసాను. ఆయన ఎవరితోనో మీటింగ్‌లో ఉన్నారు. నన్ను చూసి “హా రావోయ్. ఇదిగో ఈమె కొత్తగా జాయిన్ అయ్యింది. పేరు కావ్య. నీ ప్రాజెక్ట్‌లో వేస్తున్నా. అలవాటయ్యేదాకా చూస్కో” అన్నారు. ఆమె వెనక్కి నవ్వుతూ తిరిగి నా వైపు చూసింది. కావ్య, ఎన్నో సంవత్సరాల క్రితం నేను వదిలి వచ్చేసిన ఒక చేదు జ్ఞాపకం. తను కూడా నన్ను ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ పలకరించింది.

ఇద్దరం క్యాంటీన్‌కి వెళ్ళి కూర్చున్నాం. ఇద్దరిలో ఇంతకు ముందున్న సాన్నిహిత్యం లేదు కానీ అది ఇంకా అలానే ఉంది అనే భ్రమ కలిగించే ప్రయత్నం ఇద్దరం చేస్తున్నాం. తను ఇంతకు ముందు ఎక్కడ పని చేసింది ఈ కంపెనీకి ఎలా వచ్చిందిలాంటి వివరాలు చెప్పింది. నేను కూడా నా కెరీర్ ఎలా సాగుతుందో క్లుప్తంగా చెప్పాను. మధ్యలో కాలేజీ విషయాలు దొర్లాయి. మాటల మధ్యలో చందు పేరు వచ్చినప్పుడు తను ఇబ్బందిపడుతూ ఉండటం గమనించాను. ఏం జరిగిందో తెలుసుకోవాలన్న ఆసక్తి ఉన్నా తనకిష్టం లేదు అనే విషయం అర్ధమయ్యి ఊరుకున్నా.

సాయంత్రం తనని నా కారులో ఇంటి వరకూ దించాను. ఇంటి బయటే ఉన్న కావ్య అమ్మగారు నన్ను చూసి లోపలికి రమ్మని బలవంతపెట్టారు. కాఫీ చేసి ఇచ్చి చాలా ఆప్యాయంగా మాట్లాడారు. కావ్య నాన్నగారు చనిపోయినప్పుడు నేను చేసిన సహాయాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ నా చేతిని పట్టుకుని కళ్ళ నీళ్ళు పెట్టుకున్నారు. ఇన్నేళ్ళు కనీసం కబురైనా లేకుండా దూరంగా ఉన్నందుకు మందలించారు. ఆమెకు మేము ఎందుకు దూరమయ్యామొ తెలియదు అని అర్ధమయ్యింది.  కావ్య మాత్రం నిర్లిప్తంగా ఎటో చూస్తూ కూర్చుంది. మౌనంగా భారమైన గుండెతో ఇంటికి వచ్చేసాను.

కావ్య ఆఫీసులో చురుగ్గా ఉండేది. తనకి ఏ సహాయం కావాలన్నా చేస్తూ ఉండేవాడిని. త్వరగానే ఆఫీసులో మంచి పేరు తెచ్చుకుంది. ఒకరోజు కావ్య అర్జెంటుగా చెయ్యాల్సిన పని ఒకటి వచ్చింది. కావ్య రాగానే తనకి చెప్పాలి అని ఎదురు చూస్తున్నా. సమయం దాటిపోతుంది తను రాలేదు. ఇంటికి ఫోన్ చేస్తే కావ్య అమ్మగారు “దానికి విపరీతమైన జ్వరం. ఒంటి మీద తెలివి లేదు. వళ్ళంతా కాలిపోతుంది బాబూ” అని బెంగపడుతూ చెప్పారు.

నేను వెంటనే మా మేనేజర్‌కి చెప్పి కావ్య ఇంటికి వెళ్ళాను. మందుల కోసం బయటకి వెళ్తు కావ్య అమ్మగారు కనిపించారు. ఆమెను ఉండమని చెప్పి నేను ఆ చీటీ పట్టుకుని వెళ్ళి మందులు తెచ్చాను. ఇద్దరం కలిపి కావ్యకి కాస్త వేడిపాలు తాగించి మందులు వేయించాము. నేను కావ్య పక్కనే కూర్చుని తనని అడిగి తను పూర్తి చెయ్యాల్సిన పని పూర్తి చేసాను. పని పూర్తయ్యిందని మేనేజర్‌కి ఫోన్ చేసి చెప్పాను. ఇంతలో మా ప్రాజెక్ట్ టీమ్ అందరూ కావ్య ఇంటికి వచ్చారు. కావ్యని పలకరించి అక్కడే కూర్చున్నారు. కావ్య అమ్మగారు వచ్చినవారితో చిన్నప్పటి నుండీ మా స్నేహం గురించి, మా కాలేజిరోజుల గురించి చెబుతున్నారు. కావ్య వెళ్ళి వాకిట్లో నిల్చుంది. నేను తనకి వెయ్యాల్సిన మాత్రలు పట్టుకుని బయటకి వెళ్ళాను.

బయట కావ్య తో టీమ్ లీడర్ శశాంక్ మాట్లాడుతూ కనిపించాడు. “కావ్యా, వచ్చే నెలలో నేను ప్రోజెక్ట్ పని మీద అమెరికా వెళ్తున్నా. నాకు సహాయంగా ఎవరో ఒకరు రావాలి. మీకు అభ్యంతరం లేకపోతే నాతో మిమ్మల్ని తీసుకుని వెళ్తాను. మీకు కూడా కాస్త జీతం పెరుగుతుంది. ఇందులో నా స్వార్ధం కూడా ఉంది. మీ మీద మొదటి నుండీ నాకొక సాఫ్ట్ కార్నర్ ఉంది. ఇలా ఇద్దరం కలిసి పని చేయటం వలన ఒకర్ని ఒకరం అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఏమంటారు?” అని అంటూ కావ్య చెయ్యి పట్టుకున్నాడు శశాంక్.

మరుసటిరోజు మా మేనేజర్ పిలిచి శశాంక్‌తో పాటూ అమెరికా వెళ్ళమని అడిగారు. నాకు వీలు కాదని కావ్యని పంపమని చెప్పి వచ్చేసాను.

2012 లో

కొంతమంది స్నేహితులతో కలిసి వైజాగ్‌లో సొంత కంపెనీ మొదలుపెట్టాం. ఉదయమంతా ప్రారంభోత్సవ పనుల్లో అలిసిపోయిన నేను సాయంత్రానికి కాస్త తీరిక దొరికి సోఫాలో కూలబడ్డాను. ఎవరిదో తెలియని నంబర్ నుండి కాల్ వచ్చింది. ఫోన్ ఎత్తి మాట్లాడే ఓపిక లేకపోయినా ఎవరో ఏమవసరమో అనుకుని ఎత్తాను. “నేను కావ్యని. హైదరాబాద్ నుండి మాట్లాడుతున్నాను. అమ్మకి  సీరియస్‌గా ఉంది. నిన్ను చూడాలంటుంది” అని చెప్పి ఏడుస్తూ పెట్టేసింది.

నేను వెంటనే అందుబాటులో ఉన్న ఫ్లైట్ పట్టుకుని హైదరాబాద్ వెళ్ళాను. ఐ.సి.యు.లోకి నేను వెళ్ళేసరికి కావ్య అమ్మగారు చాలా నీరసంగా ఉన్నారు. సెలైన్స్ ఎక్కిస్తున్నారు. నేను వెళ్ళి ఆమె చేతిని తాకేసరికి కాస్తంత ఓపిక తెచ్చుకుని కళ్ళెత్తి చూసారు. నన్ను చూడగానే ఆమె ముఖంలో ఒక వెలుగు కనిపించింది. కావ్య మంచానికి ఒక వైపు కూర్చుని ఏడుస్తూ ఉంది. కావ్యని దగ్గరికి రమ్మని చేతితో పిలిచారు. కావ్య చేతిని నా చేతిలో పెట్టి “నీకు దీన్ని అప్పగిద్దామనే ఎదురు చూస్తున్నా. ఎప్పుడో పోయే ప్రాణం నీరాక కోసమే కొట్టుకుంటూ మిగిలుంది. దీని సంగతి నీకు తెలియంది కాదు. ఒంటరిగా బ్రతకలేదు. పిచ్చిది ఇక దీని భారం నీది” అని చెప్తూ వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తున్నారు. డాక్టర్ వచ్చి కావ్యని, నన్ను బయటకి పంపించారు. నేను డాక్టర్‌తో మాట్లాడటానికి ఆయన గదికి వెళ్ళాను. డాక్టర్ నాకు ఆమె పరిస్థితి చెబుతూ ఉండగా నర్స్ పరిగెట్టుకుంటూ వచ్చింది. వెళ్ళి చూసేసరికి కావ్య అమ్మ మీద పడి ఏడుస్తూ ఉంది.

రెండురోజులు గడించింది. నాకు వైజాగ్ నుండి కాల్స్ వస్తున్నాయి. ఆ విషయం చెప్పటానికి కావ్య గదికి వెళ్ళాను. కావ్య కిటికీ నుండి శూన్యంలోకి చూస్తూ నిల్చుంది. నేను వచ్చిన అలికిడి తనకి తెలిసింది. ఇంకా కిటికీ వైపే చూస్తూ ఉంది.  తనకంటి నుండి రెండు బొట్లు జారాయి. ఏం మాట్లాడాలో తెలియక నేను తనని చూస్తూ నిలుచున్నాను.

“అలిసిపోయాను రా. పరిగెట్టి పరిగెట్టి అలిసిపోయాను. నా అంచనాలు, నమ్మకాలే నిజమనే భ్రమతో పరిగెట్టి అలిసిపోయాను. నిజాలు చెబితే నీకు కోపం వస్తుందేమో. నన్ను క్షమించలేవేమో కానీ గుండెల్లో నుండి తోసుకొస్తున్న కన్నీళ్ళు ఈ నిజాల్ని ఇక దాగనీయవు. చిన్నప్పటి నుండీ అహంకారమో పిచ్చితనమో కానీ, చేతకాని తనాన్ని దాచిపెట్టే ముసుగే మంచితనమనే నటన అనుకునేదాన్ని. నీ మంచితనాన్ని నీ వ్యక్తిత్వాన్ని నా నమ్మకాలు ఒప్పుకోనిచ్చేవి కావు. అమ్మ నీ వ్యక్తిత్వాన్ని అభిమానిస్తుంటే ఎంత పిచ్చిదో అనుకునేదాన్ని. అలా అని నువ్వు చెడ్డవాడివని ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. నన్ను దక్కించుకోటానికి నువ్వేసుకున్న ముసుగే ఈ మంచితనం అనుకున్నా.

అమ్మాయిల్ని కామెంట్ చేసేవారిని, ఫ్లర్ట్ చేసేవారిని, నేరుగా వచ్చి చేయి పట్టుకుని ప్రేమిస్తున్నా అని చెప్పేవారిని చూసి స్ట్రైట్ ఫార్వర్డ్, డేరింగ్, హానెస్ట్ అనుకునేదాన్ని. వీళ్లంతా నచ్చినట్టుగా బ్రతుకుతున్నారు, నటించటం లేదు అనుకునేదాన్ని. వాళ్ళలో కనిపించే మ్యాన్లీ లుక్ సెన్సిటివ్‌గా ప్రేమిస్తూ అమ్మాయిల్ని కేరింగ్‌గా చూసుకునేవాళ్ళలో నాకు కనిపించేది కాదు.” ఇంకా ఏదో చెప్పబోతూ దుఃఖం గొంతుకి అడ్డుపడటంతో ఆగిపోయి నిస్సహాయంగా నా గుండెల మీద వాలిపోయింది.

కావ్య ముఖానికి, ఆషాడానికని వెళ్తూ తనని పదే పదే గుర్తు చేసుకోవాలని నా మెడలో నా భార్య వేసిన లాకెట్ గుచ్చుకుని దూరంగా జరిగింది.

స్నిగ్ధ

ఒక్కగానొక్క బిడ్డని కన్నులెదుటే పోగొట్టుకున్న తల్లి దుఃఖంలా రెండురోజుల నుండీ అంతనేది లేకుండా వర్షం కురుస్తోంది. ఆకాశం తను పోగొట్టుకున్న బంధాలేవో నేల మీద ఆత్రంగా వెతుక్కోటానికా అన్నట్టు మెరుపులు పదే పదే మెరుస్తున్నాయి. గుండెల్లో వణుకు పుట్టిస్తూ మధ్య మధ్యలో ఉరుములు. ఈదురుగాలుల దాటికి ఎక్కడో కరెంటు తీగలు తెగిపోయాయేమో కరెంటుపోయింది. కిటికీలో నుండి వచ్చిన చల్లనిగాలి ఇల్లంతా ఆక్రమించి వణికిస్తోంది.

రెండ్రోజులుగా వాతావరణం ఇలానే ఉండటంతో మనసంతా ఏదో దిగులు కమ్మేసింది నాకు. దుప్పటి కప్పుకుని వాలు కుర్చీలో కూర్చుని కిటికీ నుండి బయట పడుతున్న వర్షాన్నే చూస్తున్నాను. చూస్తూ ఉండగానే బయటంతా చీకటి కమ్ముకుంది. గోడ మీద వేలాడుతున్న వాచ్ వైపు చూసాను. ఎనిమిది గంటలవుతుంది. టైము తెలియకుండానే గడిచిపోయింది.  గదిలో ఒక మూలగా వెలిగించిన కొవ్వొత్తి వెలుగు నింపే ప్రయత్నం చేస్తుంది. సగం ఖాళీ అయిన స్కాచ్ బాటిల్ టీపాయ్ మీద కవ్విస్తున్నట్టుగా నిల్చుని ఉంది. కళ్ళు మూసుకుంటే కమ్మేస్తున్న ఒంటరితనం. కళ్ళు తెరిచి చూసినా అదే ఒంటరితనం. పదేళ్ళుగా ఎంత అలవాటు చేసుకోవాలని చూసినా ఇంకా ఈ ఒంటరితనానికి నేను అలవాటు పడలేదు.

చుస్ స్ స్ స్ మంటూ వెనుకనుండి వచ్చిన శబ్ఢానికి ఉలిక్కిపడ్డాను. గుండె ఒక్కసారిగా ఆగినట్టనిపించింది. తేరుకుని కిచెన్‌లోకి వెళ్ళి కుక్కర్ దించేసి వచ్చి మరలా కూర్చోబోతుంటే గేటు తీసిన చప్పుడయ్యింది. కిటికీ దగ్గరగా వెళ్ళి గేటు వైపు చూసాను. ఎవరో ఒక మనిషి రావటం అస్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. కరెంటు లేకపోవటంతో దారిలో లైట్స్ వెలగక ఎవరో తెలియటంలేదు. ఈ సమయంలో నా ఇంటికి వచ్చేదెవరో అర్ధంకాలేదు. ఊరికి కాస్త వెలుపలగా, ప్రధాన రహదారిని అనుకుని రెండెకరాల స్థలంలో ఉన్న ఇల్లు మాది. నాన్న డాక్టరుగా బాగా సంపాదిస్తున్న రోజుల్లో చుట్టూ తోట వేసి మధ్యలో ఈ బంగళా కట్టించారు. ఆయన ఉన్న కాలంలో ఇంటికి రాకపోకలు బాగానే ఉండేవి. అమ్మా,నాన్న పోయాక ఈ ఇంటిని, నన్ను పట్టించుకునే నాధుడే లేకపోయాడు. పగలు పని వాళ్ళు తప్ప సాయంత్రం దాటితే ఈ ఇంటిలో నేను ఏక్‌నిరంజన్. అలాంటిది ఈ సమయంలో ఎవరు వస్తున్నారు అని ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ ఉన్నా.

మెరుపు వెలుగులో తుళ్ళిపడి బయపడుతున్న ఒక అమ్మాయి, ఆమె పక్కనే నడుస్తూ ఒక చిన్న పాప కనిపించారు. పాపం ఇద్దరూ వర్షానికి బాగా తడిచిపోయి ముద్దయిపోయారు. నేను వెంటనే కొవ్వొత్తి పట్టుకుని తలుపు వరకూ వెళ్ళి తలుపుని సగం తెరిచి “ఎవరండీ మీరు? ఎవరు కావాలి” అని అడిగాను. ఇరవయ్యేళ్ళు ఉండొచ్చు ఆ అమ్మాయికి ఏదో చెప్పింది కానీ చలికి వణుకుతున్న మాటలు నాకు అర్ధం కాలేదు. పాపం ఆ చిన్న పాపయితే చలికి బిగుసుకుపోయింది.

“దీపం ఆరిపోతుందని తలుపు పూర్తిగా తెరవలేదు. మొదట మీరు లోపలికి రండి” అని వారికి దారిచ్చి నేను కొవ్వొత్తి తీసి మరలా బల్ల మీద పెట్టాను. గదిలోకి తొందరగా వెళ్ళి ఒక తువ్వాలు తెచ్చి ఇచ్చాను.

“ఇద్దరూ బాగా తడిచి ఉన్నారు. తుడుచుకోండి.”

ఆ అమ్మాయి కాస్త కూడా మొహమాట పడే పరిస్థితిలో లేదు. వెంటనే అందుకుని పాపని తువ్వాలుతో చుట్టేసి కాసేఫు వెచ్చదనం వచ్చేలా ఉంచి. తరువాత శుభ్రంగా తుడవటం మొదలుపెట్టింది. నేను ఒక కప్పుతో కాచిన పాలు తీసుకొచ్చి ఇచ్చాను. ఆ ఆమ్మాయి కాస్త తెరుకున్నట్టుంది. కప్పు అందుకుంటూ కృతఙ్ఞతగా నవ్వింది. పాలని తన నోటితో ఊదుతూ పాపకి మెల్లగా తాగిస్తుంది. పాప భయపడుతూ చుట్టూ అన్నింటినీ చూస్తూ మెల్లగా తాగుతుంది. నేను పక్కనే నిలబడి చూస్తున్నాను.

బూడిదరంగు షార్ట్ మోడల్ కుర్తాలో ఎంతో అందంగా ఉందా ఆ అమ్మాయి. పలకరింపుగా పెదాలపైన చేరిన ఆమె నవ్వు విచ్చుకున్న గులాబీలా ఉంది. తడిచిన కుర్తాలో నుండి కనిపిస్తున్న ఆమె వంటి రంగు చప్పున పాలరాతి శిల్పాన్ని గుర్తు చేస్తుంది. బాగా తల తడిచిపోవటం వలన ఆమె రెగ్యులర్ హెయిర్ స్టైల్ ఏంటో తెలియకపోయినా చాలా ఆకర్షణీయంగా మాత్రం అనిపించింది. నేను తననే అలా చూస్తూ ఉండటం గమనించిందో ఏమో ఆమె నావైపు చూసింది.

నేను కాస్త తడబాటుతో చూపుని పాప వైపు మరల్చాను. పాపకి నుదిటి మీద గాయం కనిపించింది. “అరెరె ఏమయ్యింది పాపకి?” అని అరిచాను.

ఆమె కూడా అప్పుడే చూసినట్టుంది “అయ్యో” అంటూ కంగారుపడింది. నేను పరిగెట్టి లోపలికి వెళ్ళి ఫస్ట్ ఎయిడ్ కిట్ తెచ్చాను. పాపని సోఫాలో కూర్చో బెట్టి చకచకా పాప గాయానికి కట్టు కట్టాను. పాప ఇంకా ఏదో భయంతో వణుకుతూనే ఉంది. ఒక్కమాట కూడా మాట్లాడకుండా నిశ్శబ్దంగా ఉంది. నేను పాపకి కట్టు కడుతున్నంత సేపు తను నా పక్కనే నీళ్ళు నిండిన కళ్ళతో కంగారు పడుతూ నేను అడిగినవి అందిస్తూ నిలుచుంది. నేను నా పని చేస్తూనే ఓరకంట ఆమెను చూస్తూ ఉన్నాను. చందమామ లాంటి ఆమె ముఖంలో దిగులు కూడా అందంగానే ఉంది తప్ప కష్టంలా కనిపించటం లేదు. అడిగినవి అందిస్తున్నప్పుడు తన చేయి తగులుతుంటే ఏదో తెలియని అనుభూతి నన్ను ఆవహిస్తూ ఉంది. క్షణాల్లో సమ్మోహనం చేసే అందాన్ని జీవితంలో మొదటిసారి చూస్తున్నాను. కావాలనే ప్రతీది తనని అడిగి తన చేతి నుండి తీసుకుంటున్నాను. ఆ స్పర్శ కలిగిస్తున్న అనుభూతిని వదులుకోవాలనిపించటం లేదు. బాగా తడిచి ఉండటం వలనేమొ ఆమె శరీరం ఇంకా చల్లగానే ఉంది. తల నుండి ఇంకా బొట్లుగా నీరు జారుతూ ముత్యాల్లా మెరుస్తుంది. తను అలా నిల్చున్న తీరులోనే ఒక ముచ్చటైన ఒద్దిక స్పష్టంగా తెలుస్తూ ఉంది.

పాప అలానే భయపడుతూ సోఫాలో పడుకుంది. పాపం ఆ అమ్మాయి ఇంకా అలా చలికి ఇబ్బందిపడుతూ నిలబడే ఉంది.

“కూర్చోండి ఇప్పుడే వస్తాను” అని చెప్పి నేను కిచెన్‌లోకి నడిచాను.

వేడి వేడి కాఫీ కప్పులతో నేను బయటకి వచ్చేసరికి ఆ అమ్మాయి చుట్టూ పరిసరాలను పరికించి చూస్తు ఉంది. ఇంత వరకూ పాప పరిస్థితి, వర్షం, వణికిస్తున్న చలివలన మరుగునపడిన స్త్రీత్వం ఇప్పుడు తిరిగి మేల్కొన్నట్టుంది. అన్నింటినీ అనుమానంగా చూస్తూ ఉంది. తనని మరింత అనుమానానికి లోను చెయ్యాలని టేబుల్ మీద స్కాచ్ బాటిల్ అల్లరిచేస్తుంది. నవ్వుకుంటూ నేను దగ్గరగా వెళ్ళి “కాఫీ” అన్నాను.

“థాంక్యూ” అని నవ్వుతూ అందుకుంది. ఒక రెండు సిప్స్ చేసాక తనలో కాస్త రిలీఫ్ కనిపించింది. నేను తన గురించి అడగాలా వద్దా అని ఆలోచిస్తూ తన వైపే చూస్తున్నాను.

నా మనసులో ఎముందో చదివినట్టుగా “నా పేరు స్నిగ్ధ” అని తల ఎత్తకుండానే చెప్పింది. శ్రావ్యమైన తన గొంతు నా చెవులను తాకగానే నా శరీరం మొత్తం ఒక్కసారిగా అలర్టయ్యింది. కళ్ళు మరింత పెద్దవి చేసి తననే చూస్తూ ఉన్నాను. తను తల పైకెత్తి చెప్పటం కొనసాగించింది.

మాది విశాఖపట్నం. ఫ్యామిలీతో శ్రీకూర్మం చూడాలని వెళ్ళి వస్తుండగా కారు చెడిపోయింది. అక్కా, బావా పాపని నా దగ్గర ఉంచి మెకానిక్‌ని తీసుకు రావటానికి వెళ్ళారు. ఇంతలో పాప ఆకలి అంటే ఇలా వెతుక్కుంటూ మీ ఇంటికి వచ్చాం. అక్కా వాళ్ళు వచ్చేస్తే కంగారు పడతారేమో అని తల ఎత్తి నా వైపు చూసింది.

అప్పటికే తన్మయత్వంగా తనని చూస్తున్న నా కళ్ళు తన చూపుతో కలిసాయి. ఏమనుకుంటుందో అనే స్పృహ కూడా లేకుండా నేను అలా చూస్తూ ఉండిపోయాను. తనే కాస్త కంగారుగా చూపు మరల్చుకుని “మీరు ఇక్కడ ఒక్కరే ఉంటారా?” అని అడిగింది.

నా జీవితం గురించి ఒక మనిషి నాతో మాట్లాడి దాదాపు పదేళ్ళయ్యింది. నా గుండెల్లో గూడుకట్టుకుని ఉన్న ఒంటరితనాన్ని ఒక మృదువైన చేతితో ఎవరో ఆప్యాయంగా స్పృశించినట్టనిపించింది. సన్నటి నీటితెర కళ్ళను కమ్మేస్తూ ఉంటే కదిలిపోయాను.

“అవును ఈ లంకంత కొంపలో ఒక్కడినే ఉంటాను. నా పేరు గిరీష్. మా నాన్న ఒకప్పుడు ఈ ఊరిలో పేరు మోసిన డాక్టర్. అప్పటిలో బాగా సంపాదించేవారు. మా అమ్మని ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకున్నారు. ఆ పెళ్ళి ఇష్టంలేని బంధువులు మా నాన్నకి దూరం అయ్యారు. మా నాన్న ఊరికి దూరంగా ఈ ఇల్లు కట్టుకుని ఇక్కడికి మారిపోయారు. పదేళ్ళ క్రితం ఒక రోడ్డు ప్రమాదంలో అమ్మా,నాన్న చనిపోయారు. అప్పటి నుండి ఒంటరిగా ఇక్కడే ఉంటున్నా.” చెబుతుంటే నా గొంతు మెల్లగా పూడుకుపోయింది. నేల వైపు చూస్తూ మౌనంగా ఉండిపోయాను. తను కూడా ఏమీ మాట్లాడకుండా మౌనంగా ఉండిపోయింది. గది మొత్తం నిశ్శబ్దం అలముకుంది. పాప ప్రశాంతంగా పడుకుంది.

“ఠంగ్ ఠంగ్ ఠంగ్” అంటూ వాల్ క్లాక్ గంటలు మొదలుపెట్టింది. తను ఉలిక్కిపడి అటువైపు చూసింది. పాప నిద్రలో నుండి లేచి భయంగా చుట్టూ చూస్తూ ఉంది. నేను కూడా గోడ మీద వేలాడుతున్న క్లాక్ చూసా. టైం తొమ్మిదవుతుంది.

ఆమె లేచి పాపని ఎత్తుకుని “ఇక మేము వెళ్తాం. టైమయ్యింది అక్కా, బావా వచ్చేసుంటారు” అంది. అమె కళ్లలో ఏదో కంగారు, ఆందోళన కనిపిస్తుంది.

“వర్షం ఇంకా పడుతుంది. కాసేపు ఇక్కడే ఉంటే మంచిదేమో” అన్నాను తననే చూస్తూ.

“పర్లేదు” అంటూ ఆమె తలుపు వైపు దారితీసింది. ఇంకా అదే కంగారు.

“పోనీ నేనూ వస్తా మీ కారు వరకు. చీకట్లో ఒక్కరే కష్టం కదా” అని కదలబోయాను.

దానికి ఆమె “ప్లీజ్ వద్దు. ఏమీ అనుకోకండి” అని ముందుకు కదిలింది.

నేను మూలన ఉన్న గొడుగు అందించా “ప్లీజ్ ఇది కాదనకండి. వర్షం బాగా పెద్దదిగా ఉంది.”

ఆమె ఒక సెకెండ్ ఆలోచించి గొడుగు అందుకుని వేగంగా నడుచుకుంటూ చీకట్లో కలిసిపోయింది. నేను కిటికీలో నుండి చీకటిని చూస్తూ అలానే నిద్రపోయాను.

పొద్దున్నే నాన్న స్నేహితుడు రంగ మావయ్య తలుపులు బాదుతూ “గిరి గిరి” అని అరుస్తుంటే లేచాను. వర్షం వెలిసి సూర్యుడొచ్చినట్టున్నాడు. వెళ్ళి తలుపు తీసాను.

“ఏరా ఇప్పుడే లేచావా” అంటూ మావయ్య లోపలికి వచ్చి నా చేతిలో ఒక కవరుపెట్టి “ఉండు ఇద్దరికీ కాఫీ కలుపుతా” అంటూ కిచెన్‌లోకి వెళ్ళారు.

“ఈ కవరేంటి మావయ్యా” అంటూ నేనూ వెనకే వెళ్ళాను.

“పెళ్ళి సంబంధంరా. మీ అత్తయ్య చూసింది. కవర్ తీసి ఫోటో చూడు” అని నవ్వారు మావయ్య.

ఆసక్తి లేకపోయినా మావయ్య కోసం తెరిచి చూసాను.

“స్నిగ్ధ. అవును స్నిగ్ధే” ఆశ్చర్యం ఆనందం ఒక్కసారిగా నా మొహంలో తొంగి చూసాయి.

మావయ్య నాకు కాఫీ అందిస్తూ నా ఆనందం చూసి “ఓహో నచ్చిందన్నమాట” అని నవ్వాడు.

వీధిలో ఏదో గొడవగా ఉంటే బయటకి వచ్చాం నేనూ మావయ్య. ఆంబులెన్స్ వచ్చినట్టుంది. ఇద్దరం కంగారుగా రోడ్డు మీదకి వచ్చాం.

“గిరిబాబూ రాతిరి చూడనేదా? ఏడుగంటలేల పేద్ద యాక్సిడెంటయినాది. ఆయేల పోను చేస్తే ఇప్పుడుకొచ్చినారు ఈ ఆసుపత్రోలు.” అని చెప్పాడు పాలేరు కిట్టయ్య.

యాక్సిడెంట్ అయిన కారు నుండి శవాలు బయటకి తీసారు. “స్నిగ్ధ. అవును స్నిగ్ధే” నా గుండె క్షణ కాలంపాటూ అత్యంత వేగంగా కొట్టుకుని పగిలిపోయింది. కళ్ళు తెరుచుకుని ఆ భయంకర వాస్తవాన్ని చూస్తూ నిలుచుండిపోయాను. స్నిగ్ధతో పాటే పాప, ఇంకా ఎవరో ఇద్దరు భార్యా,భర్తల శవాలు.

“అయ్యో భగవంతుడా” రంగ మావయ్య షాక్‌లో ఉన్నారు.

నేను తేరుకుని “కిట్టయ్య యాక్సిడెంట్ ఎన్నింటికయ్యింది” అని అడిగాను.

“ఏడు గంటలప్పుడు బాబూ”

“కాదు తప్పు 7 గంటలకి అయ్యుండదు. నిన్న తొమ్మిదికి మా ఇంటికి వచ్చారు వీళ్ళు” పిచ్చోడిలా అరుస్తున్నాను నేను. రంగ మావయ్య మరింత షాకయ్యి నా వైపు చూస్తున్నారు.

“లేదు సార్. సరిగ్గా ఏడు గంటలకే జరిగింది. నేనే ఫోన్ చేసాను హాస్పిటల్‌కి. అప్పుడే హాస్పిటల్ వాళ్ళకి టైమ్ కూడా చెప్పాను” అని ఖచ్చితంగా చెప్పాడు కిట్టయ్య కొడుకు.

నాకంతా అయోమయంగా ఉంది. కళ్ళు తిరిగి పడబోయాను. కిట్టయ్య, రంగ మావయ్య నన్ను జాగ్రత్తగా పట్టుకుని గోడకు చేర్పుగా కూర్చోబెట్టరు. చుట్టూ కంగారుగా చూస్తున్నాను. అస్పష్టంగా ఏదో గేటు దగ్గర కనిపించి అటు చూసాను. గేటుకు వేలాడుతూ నిన్న నేను స్నిగ్ధకిచ్చిన గొడుగు.

వనవాసంలో ఒకనాడు

పచ్చని వనంలో ఎర్ర మట్టితో అలికి, రంగవల్లులు తీర్చిన ఆ పర్ణశాల ప్రకృతిమాత మడికట్టుకుని వెలిగించిన కార్తీకదీపంలా వెలిగిపోతుంది. వాకిట్లో వృక్షాలన్నీ నిన్నటి ముచ్చట్లు నెమర వేసుకుంటూ, ఆకులతో, కొమ్మలతో పలకరించుకుంటున్నాయి. కొమ్మలపై వాలిన పక్షులన్నీ సందడి చేస్తూ ఆ ముచ్చట్లకు అడ్డు తగులుతున్నాయి. చెట్లకు చుట్టూ గుబురుగా పరుచుకున్న పూల మొక్కలన్నీ మౌనంగా రేపటి తమ కానుపుకై కలలు కంటున్నాయి. ముంగిట్లో చేరిన హరిణాలు పచ్చిక తింటూ మధ్య మధ్యలో ఎవరికోసమో మెడలు పైకెత్తి పెద్ద పెద్ద లోచనాలతో ఆత్రంగా చూస్తున్నాయి

ఉదయం ఉత్సాహంలో ఉన్న సూర్యుడు కొమ్మల సందుల్లోనుండి ఒడుపుగా తన కాంతిని వదులుతూ ఎండ ముగ్గులు వేస్తున్నాడు. తుంటరి కొమ్మలు అటూ ఇటూ ఊగుతూ ఆయన్ని అల్లరిపెడుతున్నాయి. పాపం ఉడుక్కుంటున్న ప్రత్యక్ష నారాయణుడు మరింత వేడెక్కిపోతున్నాడు. ఏకాగ్రత చెదిరిందేమో ఇక కుదరదని వదిలేసి తన అశ్వాలని ముందుకు అదిలించాడు

ఒక తుంటరి జింకపిల్ల చెంగు చెంగున దూకుతూ గుమ్మం దాకా వచ్చేసింది. కాస్త తడబడుతూ, బిత్తర చూపులతో మెల్లగా లోపలికి తొంగి చూసింది. చూస్తూనే ఉండిపోయింది. ఏ రూపం చూడాలని లోకంలో ఉన్న కన్నులన్నీ పరితపిస్తాయో, ఏ మూర్తిని నింపుకుని మందిరాలుగా మారాలనీ మనస్సులన్నీ కోరుకుంటాయో, ఏ స్వామి వాత్సల్యం కోసం సర్వ ప్రాణికోటి ఆరాటపడుతుందో ఆ సుందర మనోహర రాముడు నార వస్త్రాలు ధరించి ధ్యానంలో ఉన్నాడు. సృష్టిలో ఉన్న ఏ ఆభరణాలూ ఈ నార వస్త్రాల్లా స్వామి అందాన్ని చూపలేవేమో?

గుమ్మంలో అలికిడి విని కన్నులు తెరిచి చూసాడు. పాపం జింక పిల్ల స్వామి తనని చూసేసారని తత్తరపాటుకి లోనయ్యింది. కానీ చూపుని స్వామి నుండి మరల్చ లేకపోయింది. స్వామి నడుచుకుంటూ వచ్చి జింక పిల్లని చేరదిసి “పొద్దున్నే పలకరించాలని వచ్చావా? ఇక పోయి నీ నేస్తాలతో ఆడుకో” అని వదిలి గుమ్మంలోకి వచ్చారు. స్వామి తనని తాకినందుకు సంబరపడుతూ ఈ విషయం తన నేస్తాలకి చెప్పాలన్న ఉత్సాహంలో జింక పిల్ల వాకిట్లోకి పరుగుతీసింది. స్వామి దర్శనం కోసం ఉదయం నుండీ పడిగాపులు కాస్తున్న పక్షులు, జంతువులు అన్నీ గుమ్మం దగ్గరకి చేరిపోయి స్వామిని మరింత దగ్గరగా చూడాలని ఉత్సాహ పడసాగాయి. స్వామి అందరినీ తన చల్లని చూపులతో, చిరు మందహాసంతో పలకరిస్తున్నారు.

పర్ణశాల లోపల పనిలో ఉన్న సీతమ్మతల్లి “హ్మ్ స్వామివారికి తెల్లారిందా? ఆ ముచ్చట ముగిసాక కాస్త వంటలో లవణం వేస్తారా? నా చేయి వీలు లేదు” అంటూ పురమాయించింది.

స్వామి చిరునవ్వుతో అందరిని పంపించి ఇంటిలోకి వచ్చారు. పాపం ఆయన వరదహస్తం కాస్త పెద్దదాయె, చేతివాటాన వంటలో కాస్త లవణం ఎక్కువే వేసారు. సీతమ్మ ఏమంటుందో అని కాస్త బెరుకు గొంతుతో “జానకీ! కాస్త ఉప్పు ఎక్కువయ్యిందేమో” అంటూ నసిగారు.

అమ్మవారు చేస్తున్న పని ఆపి నిట్టూరుస్తూ గెడ్డం కింద చెయ్యిపెట్టుకుని “హ్మ్ బాగుంది. నేను మీకే చెప్పానూ. ఏది ఎంత వెయ్యాలో తెలిసిన వారైతే లోకం ఇట్లా ఎందుకుంటుంది?” అని లేచి వంట దగ్గరకి వచ్చింది.

ఫలాలకోసం వనంలోకి వెళ్ళి అప్పుడే వచ్చిన లక్ష్మణస్వామి ముసి ముసిగా నవ్వుకుంటూ “లోకాలనేలే దేవదేవుడైనా ఇంటిలో ఉప్పుగడ్డకు లోకువ” అని మనసులోనే అనుకున్నారు.

సీతమ్మ వంట కాస్త రుచి చూద్దామని నోటిలో వేసుకుంది. కళ్ళలో నీళ్ళు తిరిగాయి. స్వామి అమ్మవారి కళ్ళలో నీళ్ళు చూసి భీతిల్లి “అయ్యో జానకీ ఏమయ్యింది? ఎందుకు రుచి చూసావు? మధుర ఫలములు తప్ప వేరు రుచి తెలియని నీ నోటికి లవణం బాధకలిగించిందా? ఏమరపాటున ఎంత పని చేసాను” అంటూ తల్లడిల్లారు.

అమ్మవారు స్వామి చేతులను కళ్ళకు అద్దుకుని “స్వామి మీ చేత జారిన లవణమయినా వృధాపోదని విస్మరించి తూలనాడాను. నన్ను క్షమించరూ. అమృతము తప్ప వేరు రుచి దీనికి సాటి రాగలదా? ” అని తన్మయత్వంతో పలికింది. స్వామి ఒక దీర్ఘ నిట్టూర్పు విడచి, చిరునవ్వుతో ఊరడిల్లారు. ఇదంతా చూసిన ఒక ఉలికిపిట్ట వనమంతా తిరిగి గోల చేసి అందరికీ ఈ వార్త చేరవేసింది. కాసిన్ని మెతుకులు మాకు దొరకకపోతాయా అని పక్షులన్నీ ముంగిట్లో చేరి చూడసాగాయి.

వంట ముగిసే సరికి సూర్యుడు నడినెత్తికి వచ్చాడు. స్వామిని భోజనానికి పిలిచి అమ్మవారు పూజ చేస్తున్నంత శ్రద్ధగా వడ్డన చేస్తుంది. “జానకి! ప్రతిరోజు ఇంతే ఓర్పుగా, శ్రద్ధగా వడ్డింపు చేస్తావు. నీ వడ్డనలో భక్తికి ముచ్చట వేస్తుంది సుమా” అన్నారు.

“నా బాధ మీకెప్పుడు తెలిసింది కనుక. ఇప్పుడేగా దక్కింది నాకీ భాగ్యం. అయోధ్యలో ఉండగా అత్తలు నాకీ అదృష్టం దక్కనిస్తేనా. ఒకరికి తెలియకుండా ఒకరు చొప్పున ముగ్గురత్తలూ మూడుపూటలా ఈ బాలాకుమారునికి కొసరి కొసరి ముద్దలు తినిపించటం చూడటానికే సరిపోయేది” అని బుగ్గలు నొక్కుకుంది సీతమ్మ.

“లోకమాత అని అందరూ పిలిచే నీకు అమ్మ ప్రేమ తెలియనిదా?” అని స్వామి నవ్వుకున్నారు.

“బాగుంది సంబరం. నేనిప్పుడు ఏమన్నా అని? మీ మాటలు వింటే నేనేదో అత్తలని ఆడిపోసుకున్నా అనుకుంటుంది లోకం” అని విసుక్కుంది సీతమ్మ.

“మీ సోదరి ఊర్మిళకి ఆ భాగ్యం కూడా లేకపోయింది” అని బయట మొక్కలకి నీరు పెడుతున్న రామానుజుని  చూసి రాముడు విచారపడ్డాడు.

“హ్మ్ మీ తమ్మునికి అన్న తప్ప అన్యులక్కరలేదాయె. ఏం చేస్తాం పాపం” అని నిట్టూర్చింది సీతమ్మ.

“సుకుమారవతియైన సతిని సుఖవాసాన ఉండనిచ్చి మేటిభర్త అనిపించుకున్నాడు. అడవులకు నడిపిన నింద నాకేగా. భావి తరాలు నాపై ఇంకెన్ని నిందలు మోపనున్నారో” అని నిట్టూరుస్తూ భోజనం ముగించారు స్వామి.

మెల్లగా సంధ్యవాలి పున్నమి చంద్రుడు కలువలతో ముచ్చటలాడటానికి ఉత్సహంగా వచ్చాడు. పున్నమి చంద్రుని పూర్ణకళలు చుసి వనమంతా మురిసింది. అడవంతా ఆ తెల్లని వెలుగులో పాలసంద్రపు తరకలా ఉంది. పర్ణశాల బయట ఆదిశేషునిలా విస్తరించిన చెట్టు నీడన నిదురిస్తున్న స్వామిని చూసిన చంద్రుడు, తాను వెలవెలపోతానని భయపడి చటుక్కున మబ్బుల చాటుకి పోయాడు. నింగి నున్న తారకలన్నీ మిణుకుమిణుకుమని నవ్వుకున్నాయి. స్వామి పాదాలు ఒత్తుతున్న సీతమ్మ స్వామివారి కోదండం చూస్తూ ఏదో అలోచనలోపడింది.

“ఏమిటి జానకి, ఏదో అలోచనలో ఉన్నావు?” అని మూసిన కళ్ళు తెరవకుండానే అడిగారు స్వామి.

“అంతా గమనించేసారా?” అని నవ్వుకుంటూ “శివధనస్సు సహితం నిలువలేని మీ చేతిలో ఈ సాదారణ విల్లు ఎలా నిలువ గలిగిందా అని ఆలోచిస్తున్నా” అంది సీతమ్మ.

స్వామి లేచి తన చేతిపైకి ఒత్తిగిలి అమ్మవారిని చూస్తూ “నువ్వూ అదే అన్నావ్. నేను శివధనస్సును విరచలేదని ఎంత చెప్పినా వినరే. అది అనుకోకుండా జరిగింది సుమా” అని అలుక అభినయించారు స్వామి.

“శివధనస్సు ఎక్కుపెట్టే ముందు తామెదో తలుచుకున్నారు. ఎన్నిసార్లు అడిగినా అదేమిటో చెప్పరే” అని బుంగమూతి పెట్టింది సీతమ్మ.

“ఈనాడు చెప్పక్క తప్పేట్లు లేదు. లేకుంటే శివధనస్సు విరిచా అనే అపకీర్తి నాకు శాశ్వతమవుతుంది.” అని లేచి కూర్చుని నాటి సన్నివేశాన్ని అభినయించసాగారు స్వామి. అమ్మవారు ముసిముసిగా నవ్వుకుంటూ ఆసక్తిగా చూస్తుంది.

స్వామి ధనస్సుకి నమస్కరించినట్టుగా, రహస్యం చెప్పినట్టుగా అభినయిస్తూ “ఓ శివధనువా, నీవు సీతాసఖివని విని ఉన్నాను. చిన్ననాటి నుండి తను ఆటలాడగా చూసుంటావు. ఊసులాడగా విని ఉంటావు. తన మనసెరిగిన దానివి నీవని నా నమ్మకం. ఆడపిల్లలతో ఏనాడు ఆడి,మాటలాడి ఎరుగని నాకు ఆమె మనసు తెలుసుకొనటం సాధ్యం కాదు. మనసారా అంగీకరించని కన్యను చేపట్టటం మా రఘువంశము మెచ్చదు. అందుకే ఈ రాముడు నీ సహాయం కోరుతున్నాడు. నీ సఖి మనసున ఊహలకి రూపాన్ని నేను కాగలనని అనుకుంటే నా చేత ఒదిగిపోవుమా” అని పలికి సీతమ్మ వంక చూసి “ఇది మాత్రమే అన్నా జానకి. ఉలుకు తప్ప పలుకెరుగని నీ మనస్సు ఎట్లా తెలుసుకుందో నీ నెచ్చెలి ఉత్సాహం ఉరకలెత్తగా, అమాంతం తనువంతా విరుచుకు ముక్కలయ్యింది” అని అమాయకంగా చెప్పారు స్వామి.

స్వామి అభినయానికి నవ్వుకుంటూ, తన మనసు తెలుసుకోవాలనుకున్న ఆయన వాత్సల్యానికి కరిగిపోతూ స్వామి వారి పాదాల వద్ద ఒదిగిపోయింది సీతమ్మ. అనంత ఆనందాన్నిచ్చే ఈ దృశ్యాలను తనలో కలుపుకుంటూ కాలం మరో అందమైన రోజుకోసం సాగిపోయింది.

(నా పిచ్చి ఊహలకు క్షమార్పణలతో స్వామివారి పాదాలకు)

శ్లో|| శ్రీ రామ రామ రామేతి రమే రామే మనోరమే |
సహస్ర నామతత్తుల్యం రామనామ వరాననే ||

విజన్ 2040

2040 కార్తీకమాసం ఏదోరోజు ఉదయం 4 గంటలు, పూజగదిలో నుండి గంట వినబడుతుంది. నేను ఉలిక్కిపడి లేచాను. అమ్మా ఎంత భయంకరమైన పీడకల మా ఇంట్లో ఏంటి గంట వినిపించటం ఏంటి? మా అవిడ మ్యాడీకి(మధు మధుమతి) పెళ్ళయిన కొత్తలో ఒకసారి వెంకటేశ్వరస్వామి ఆలయానికి తీసుకుని వెళ్ళి గోవిందా అనమని గుసగుసగా చెప్పాను. అది పాపం దానికొచ్చిన భాషలో దేవుడ్ని పిలిచింది. గుడిలో అయ్యవారు నన్ను పక్కకు పిలిచి గుడిలో ఏమిటా మాటలు అని చీవాట్లేసారు. ఆ రోజు వదిలేసిన నీళ్ళే ఈ రోజుకి ఒక పూజలేదు, గుడికి తీసుకుని వెళ్ళనూలేదు.నాకు నిద్ర నుండిలేచినా మంత్రాలినిపిస్తున్నాయే. నా చెవిని జి.పి.ఎస్.గా వాడి మంత్రాలొచ్చిన వైపే చెవిని పెట్టి వెళ్ళాను. పురాతనకాలంలో మూసివేయబడ్డ ఒక గది తలుపులు తెరిచి కనబడ్డాయి. ఆ గదిని నేను 2011 కాలంలో దేవుడిగది అనిపిలిచేవాడ్ని. పరాకున నేను పూజ చెయ్యటం లేదని దేవుళ్ళు వచ్చి వాళ్ళ పూజలు వాళ్ళే చేసుకుంటున్నారా అని అనుమానం కలిగి తలుపుతోసి చూసాను.గుండె గుభేలుమని ఆ షాక్‌లో కిందపడ్డా.మా మ్యాడి, మా అబ్బాయి కవిష్యంత్(అంటే ఏమో?) పూజ చేస్తూ కనిపించారు.మంత్రాల కోసం యూట్యూబ్ తెరిచి, అందులో చెప్పే పూజా విధానంలో పూజ చేస్తున్నారు.నేను పరిగెట్టి వెళ్ళి మా ఫ్యామిలీ డాక్టర్, నా ఆప్తమితృడు గోపికి పోన్ చేసా. ఇంట్లో పనమ్మాయి ఫోను తీసి అయ్యగారు పూజలో ఉన్నారండి అంది.ఏమిటీ గోపి గాడు పూజా? 2012 లో అంతరాయం వచ్చి ఆగిపోయిన యుగాంతం ఇప్పుడు దాపురించిందా ఏమిటి? నేను రోజూ పేపరు చూస్తునే ఉన్నానే. పిచ్చితో నేను పిల్లి మొగ్గలు వెయ్యటం మొదలుపెట్టాను.

కాసేపటికి పూజ ముగించుకుని మా అబ్బాయి వచ్చి నా కాళ్ళ మీద పడ్డాడు. నా పిచ్చి పరాకాష్ఠకు చేరింది. ఈ రోజే నా ఆఖరిరోజని తేలిపోయింది. నేను పరిగెట్టెళ్ళి బీరువాలో ఉన్నా వీలునామా తీసి వాడి చేతిలో పెట్టా. అందులో ఎప్పటికయినా కొనకపోతానా మా అబ్బాయికి ఇవ్వకపోతానా అని ముందుగానే చార్మినార్,తాజ్‌మహల్ కూడా రాసిపెట్టాను. పాపం పిచ్చి తండ్రి ఎలా బ్రతుకుతాడొ ఏంటో అని బెంగగా అనిపించింది.

“ఏంటో అందరూ లేచినా పడుకోవటం ఇలా లేచాక గెంతులు వెయ్యటం?” అని ఇంకా ఏదో అంటుంది మ్యాడి.
“ఎవర్నీ తిడుతున్నావ్?” అని అడిగా.
“పక్కింటాయన్ని”
“పాపమే వాళ్ళావిడ తిట్టేవి చాలదా? నువ్వు కూడా ఎందుకు?”
“జోకులాపండి ఈ రోజునుండే స్వయంవరాల సీజన్ మొదలన్న ఙ్ఞాపకం ఉందా? ఈ సీజన్లో కూడా అబ్బాయి రిజక్ట్ అయితే మా ఇంట్లో వాళ్ల ముందు నా పరువుపోతుంది. మా అక్కని చూడండి క్రితం సీజన్లోనే పెళ్ళి పర్మిట్ సంపాదించి వాళ్ళబ్బాయికి పెళ్ళి చేసేసింది.”
“క్రితం సీజన్లో మన అబ్బాయికి కూడా పర్మిట్ వచ్చేది నీకు ఇంటర్లో మార్కులు తక్కువ రావటం వలనే పోయింది. మర్చిపోయావా?”
“ఈసారి అలా జరగకూడదనే అబ్బాయి చేత కార్తీకమాసం నోము చేయిస్తున్నా. మా అమ్మే చెప్పింది ఇలా చేయించమని. మా అక్క కూడా చేయించిందట వాళ్ళ అబ్బాయి చేత. మీ గోపీ వాళ్ళు కూడా చేస్తున్నారట నోము.”
“సర్సరే ఇప్పుడు నన్నేం చెయ్యమంటావ్?”
“వెళ్ళి ఒక లక్ష పడేసి నా ఇంటర్ మార్కులు మార్పించి ఒక ఫేకు సర్టిఫికేటు పట్రండి. అలానే మార్కెట్లో స్వయంవరం కేటలాగ్ కూడా.”

నేను ఫేకు సర్టిఫికేటుకోసం వెళ్ళా. అక్కడ పెద్ద క్యూ ఉంది. గోపిగాడు కనిపించాడు.వాళ్ళావిడకి కూడా ఫేకు కావాలంట.ఒక బ్రోకర్ని పట్టుకున్నాడు. క్యూ లేకుండా పని జరిగేలా. కాకపోతే ఖర్చు ఎక్కువ రెండు లకారాలు. కాదూ కూడదని క్యూలో వెళితే వచ్చేసీజన్ దాకా ఫేకు రాదంట. చేసేదిలేక డబ్బులు కట్టి రసీదు తీసుకున్నా. పదిరోజుల్లో పోస్టులో వస్తుంది అని చెప్పాడు.రసీదు నెంబరుతో పోస్టు ఎక్కడ ఉందో ఎప్పటికప్పుడు ట్రాక్ చేసుకునే సదుపాయం కూడ ఉందంట.స్వయంవరాల క్యాటలాగ్ కోసం వెళ్ళాం గోపిగాడు, నేనూ. అక్కడ నో స్టాకు బోర్డు. బ్లాకులో కొనుక్కుని ఇంటికి చేరాం.మా ఆవిడ పసుపురాసి,బొట్టు పెట్టి క్యాటలాగ్ తెరిచింది. ఇన్నాళ్ళకి మా మ్యాడీని ఇలా చూడగలిగినందుకు నాకు సంతోషం కలిగింది.

“మ్యాడి నిన్నొక్కసారి మధు అని పిలుస్తానే” అని ముద్దుగా అడిగా.
“మధునా? మీ బొందలా ఉంది. ఇప్పటికే ఒక స్టైలు పాడు లేని పేరు పెట్టారని మా అమ్మని,నాన్నని రోజూ తిట్టుకుంటున్నా.ఇంకా ఇదొకటా? మ్యాడి అనే అగోరించండి”

కేటలాగ్‌లో ఉన్న వివరాలు చదివింది.స్త్రీ,పురుషుల నిష్పత్తి గణనీయంగా పెరిగి 1000:800 కు చేరుకోవటం చేత అమ్మాయిల డిమాండు కాస్త తగ్గి ఈ సీజన్లో పరీక్షలు కాస్త సరళతరం చేసారంట. మా ఆవిడ మొహం వెలిగిపోవటం మొదలయ్యింది.మొత్తం పరీక్షలు ఇరవై. అందులో అయిదు అబ్బాయి తండ్రికి, అయిదు అబ్బాయి తల్లికి, పది అబ్బాయికి.ఒకే కులం ఒకే మతం అమ్మాయి కావలంటే పరీక్షల్లో ఎనభై శాతం రావాలంట. బాగాచదువుకున్న అమ్మాయి అయితే ఎనభై అయిదుశాతం, అందంగా ఉన్న అమ్మాయి అయితే తొంబై శాతం, జాతకాలు కలిసేలా కావాలంటే తొంబై అయిదు శాతం, ఉద్యోగం చేసే అమ్మాయి అయితే వందశాతం రావాలి.కేటలాగ్ చివర్లో కోచింగ్ సెంటర్ల వివరాలు కూడా ఉన్నాయి.అందులో మాకు దగ్గరగా ఉన్న కోచింగుసెంటరుకి అప్పుడే ఫోను చేసి సీట్లు రిజర్వు చేసుకున్నాం. మా ఇంటిల్లపాది అందరం ఆఫీసులకి నెలరోజులు సెలవులుపెట్టాం.మా ఆవిడ గోడకి ఒక టైం టేబుల్ అంటించింది. పొద్దునే నాలుగు గంటలకి పూజ, అయిదింటికి కోచింగ్ మెటీరియల్ చదవటం, ఏడింటికి కోచింగ్‌సెంటర్లో ఇచ్చిన హోమ్ వర్క్ చెయ్యటం అటుపైన కొచింగ్‌సెంటర్‌కి వెళ్ళి క్లాసులు.కోచింగ్‌సెంటర్ వాడికి ఈ రంగంలో ఎంతో అనుభవం ఉంది. అందులోనూ స్వయంవరాలు నిర్వహించే కమిటీలో భందువులు కూడా ఉన్నారు. మా కుటుంబ ఏకాగ్రతకి ముచ్చటపడిన కోచింగ్‌సెంటర్ వాడు మాకు అప్పాయింట్‌మెంట్ త్వరగా వచ్చేలా చేసాడు.

పరీక్షరోజు రానే వచ్చేసింది. ఉదయం ఎనిమిదింటికి మా అప్పాయింట్మెంట్. అరగంట ముందు రిపోర్టింగ్ చెయ్యాలి.పొద్దున్నే నాలుగింటికి పూజ చేసుకుని అందరం బయల్దేరి వచ్చి లైన్లో నిలబడ్డాం. మాకంటే ముందుగా ఒక యాభై కుటుంబాలు ఉన్నాయి. అమ్మయ్య త్వరగా రావటం మంచిదయ్యింది అనుకున్నాం. అక్కడ పరీక్షలు జరిగే ప్రాంగణంలో క్యూలైనంతా నీడ ఉండేలా పైకప్పులేసి ఉంచారు. మధ్య మధ్యలో ఏదో స్వచ్చంధ సంస్థవారు మంచినీళ్ళపొట్లాలు పంచుతున్నారు. మొత్తానికి క్యూలైను కదిలి మా వంతు వచ్చింది.అఫ్లికేషన్ నింపి ఇచ్చాము. అప్లికేషన్ పుచ్చుకునేవాడు అప్లికేషన్ చూసి ఏదొ అనుమానం వచ్చి పక్కనే ఉన్న మరో సభ్యుడిని ఏదో అడిగాడు.వాడు కూడా అనుమానంగా మొహం పెట్టి నా దగ్గరకి వచ్చి “మీ పేరెంటి?” అని అడిగాడు.
“మురళీధర్” అన్నాను.
“సార్ మీ మంచికోసమే చెబుతున్నా. ఇలాంటి ముతక పేర్లని కమిటీ తిరస్కరిస్తుంది. కనీసం ముద్దు పేరు ఏదైనా కొత్తగా ఉండేది ఉంటే అది వ్రాయండి” అని చెప్పాడు. మా ఆవిడ డొక్కలో ఒక్కపోటు పొడిచి, నా అప్లికేషన్ లాక్కుని పేరు దగ్గర “మూర్” అని వ్రాసింది.అప్లికేషన్ పుచ్చుకునేవాడు అప్లికేషన్ వెనుకున్న మా మార్కుల జెరాక్సులు చూసి మా ఆవిడ ఫేకు మార్కులు మెచ్చుకుని, నన్ను ఈసడించుకున్నాడు.”ఈ రోజుల్లో ఎనబైలేంటి సార్? మేడమ్‌లాగా తొంబైలుదాటి ఉండాలి.మీ రోజుల్లో స్వయంవరాలు లేవు కాబట్టి ఇలాంటి మేడమ్ దొరికారు” అని పిచ్చి తిట్లు తిట్టాడు.కోచింగు సెంటరులో మొదటిపాఠం పరీక్ష సమయంలో ఎవరిమీద అరిచినా, కోపగించుకున్నా అప్లికేషన్ డిస్క్వాలిఫై అవుతుంది. అందుకే నవ్వుతూ తలదించుకున్నా. వాడి తిట్లపురాణం అయ్యాక లోపలికి పంపారు. మొదట పరీక్ష నాకే. మా ఆవిడ నాకు బొట్టుపెట్టి పంపింది.మొదటిది వ్రాతపరీక్ష. పేపరు ఇచ్చారు. ముప్పై నిమిషాల్లో ముప్పై ప్రశ్నలు వ్రాయాలి.

మొదటిప్రశ్న: మీ భార్యకి, మీ కోడలికి ఏ సీరియల్ చూడాలో అనే విషయంలో గొడవ జరిగినప్పుడు ఏం చేస్తావ్?
ఎ)మీ భార్యని తిట్టి రిమోట్ కోడలికి ఇస్తావ్
బి)మీ భార్యని కొట్టీ రిమోట్ కోడలికి ఇస్తావ్
సి)మీ భార్యని,అబ్బాయిని తిట్టి కొట్టి రిమోట్ కోడలికి ఇస్తావ్
డి)కొత్త టీ.వి. కొని రిమోట్ కోడలికి ఇస్తావ్
రెండవప్రశ్న: మీ అబ్బాయికి, మీ కోడలికి కారు ఎవరు తీసుకుని వెళ్ళాలి అనే విషయంలో గొడవ జరిగినప్పుడు ఏం చేస్తావ్?
ఎ)మీ అబ్బాయిని తిట్టి కారు తాళాలు కోడలికి ఇస్తావ్
బి)మీ అబ్బాయిని కొట్టీ కారు తాళాలు కోడలికి ఇస్తావ్
సి)మీ అబ్బాయిని,భార్యని తిట్టి కొట్టి కారు తాళాలు కోడలికి ఇస్తావ్
డి)కొత్త కారు కొని కారు తాళాలు కోడలికి ఇస్తావ్
ఈ సీజన్లోనే అత్యంత కఠినమైన పేపర్ ఇదే అంట. నాకు భయంతో చేతులు వణుకుతున్నాయి. నేను కొన్నింటికి ఏ అని కొన్నింటికి డి అని పెట్టాను. ఇంతలో “ఏ ఊరయ్యా నీది మా సెంటర్ పరువు తీసేలా ఉన్నావ్” అని ఎవరో అన్నారు. చూస్తే మా కోచింగ్‌సెంటర్ ట్యూటర్. ఆయన డబ్బులిచ్చి మేనేజ్ చేసి ఇన్విజిలేషన్‌కి వచ్చాడంట. అన్నింటికీ సి అని పెట్టమని చెప్పాడు. పెట్టేసి పేపరు ఇచ్చి వచ్చేసా.తర్వాత 100 మీటర్ల పరుగుపందెం. నేను ఫ్యాంటు తీసి గోచీ బిగించి చిన్నప్పుడు స్కూలొదిలేసాక ఇంటికి పరిగెట్టినట్టు పరిగెట్టా. అయినా పరిగెట్టినవారిలో అయిదవస్థానం తోనే సరిపెట్టుకోవాల్సి వచ్చింది.తర్వాత వెయిట్‌లిఫ్టింగ్ దీని సిగతరగా 300 కేజీలు ఎత్తేసా. ఈలోగా ఎవడో బక్కపీనుగ వచ్చి 400 కేజీలు ఎత్తేసాడు. ఒరిడి అమ్మకడుపుకాలా బక్కోడిలా ఉన్నాడు ఎలా ఎత్తాడు అని వెళ్ళి వివరాలడిగా. మాకిది నాలుగో సీజన్ సార్ అని ఏడుపుమొహంపెట్టుకుని వెళ్ళిపోయాడు. తర్వాత 100 కేజీల మూటనెత్తుకుని 100 మీటర్లు పరిగెట్టాలి. తర్వాత లాంగు జంపు, హై జంపు. అన్నీ పుర్తయ్యాయి.
నా పరీక్షల తర్వాత ఫలితాలిచ్చారు. ఫలితాల ప్రకారం తొంబైశాతం కేటాయించారు. మా అబ్బాయి ఆనందంతో ఎగిరి గంతేసి నన్ను గాలిలో ఎత్తి గిరగిరా తిప్పి ముద్దులుపెట్టేసాడు. నేను మాత్రం వ్రాతపరీక్షలో సహాయం చేసిన ట్యూటర్ కి థ్యాంక్స్ చెప్పుకున్నా. మా ఆవిడ పరీక్షకి వెళ్ళింది. మొదటగా కాళ్ళు పట్టడం, తర్వాత జడ వెయ్యటం,నైల్‌పాలిష్ పెట్టడం ఇలా అమ్మాయిలని ముస్తాబు చేసే అయిదుపోటీలు పెట్టారు. బాగా ప్రాక్టీసు చేసి ఉందేమో మా ఆవిడ కొంగు నడుముకి దోపి బెబ్బులి మీద పడ్డట్టు కనిపించిన వారి మీదపడి పరీక్షలు ఉన్నవాళ్ళకి, ఇన్విజిలేటర్లకి ఇలా జుత్తున్న ప్రతీ ఒక్కడికి జడలు వేసింది. కనిపించిన ప్రతివాడి కాల్ళు పట్టుకుని లాగి పడేసి కళ్ళూ నొక్కటం చూపించింది. ఇలా తనకొచ్చిన విద్యలన్నింటిలోనూ పాండిత్యం ప్రదర్శించింది.పాపం మా ఆవిడ ఎంత రమ్ము తాగిన రామబంటులా గెంతినా, ఫలితాలు ఎనబై అయిదుకు పడిపోయాయి. మా ఆవిడ దిగాలుపడిపోయింది. మా అబ్బాయి నేను చూసుకుంటా అని ధైర్యంగా ముందుకి వెళ్ళాడు.

అబ్బాయికి మొదట రంగు టెస్టు, తర్వాత ఎత్తు,బరువు టెస్టు జరిగాయి. ఫలితాలు నిరాశా జనకంగా ఉన్నాయి. తర్వాత “పెళ్ళాం బెల్లం-అమ్మ అల్లం” అనే టాపిక్ మీద గ్రూపు డిస్కషన్ అయ్యింది. మా వాడు తిడుతున్నది వాళ్ళమ్మనే అనే సంగతి మరిచిపోయి కోచింగు సెంటర్లో నేర్పినవన్నీ తిట్టాడు. మా ఆవిడ కన్నీరు. నేను వెళ్ళి ఓదార్చి “భాదపడకు మ్యాడీ ఇదంతా ఉత్తుత్తినే” అన్నాను. “ఇవి కన్నీరు కాదండీ ఆనందభాష్పాలు. కొడుకు పరీక్షలో నెగ్గాడని ఆనంద కన్నీరు”అని చెప్పి కొడుకుకి హారతి ఇచ్చింది.

తర్వాత అన్నింటికంటే పెద్ద పరీక్ష వంట చెయ్యటం. మావాడు తలకి కండువా చుట్టి, పంచె కట్టుకుని అప్పడాలు, వడియాలు పెట్టేసాడు. ఆవకాయ,మాగాయ,ఊరగాయ, నిమ్మకాయ,ఉసిరికాయ,టమాట పచ్చడ్లు పెట్టేసాడు.చల్ల మిరపకాయలు వేయించేసాడు. చారు, మజ్జిగచారు, పచ్చిపులుసు,సాంబారు వండేసాడు.అన్నం,పులిహోర,పలావు,చికెన్ బిర్యానీ,ఫ్రైడ్ రైస్ చేసేసాడు.ఈలోగా కిచెన్‌లో నుండి అరుపులు పెడబొబ్బలు వినిపించాయి. పరిగెట్టి వెళ్ళి చూసా. అక్కడున్న సభ్యులు ఆపండి బాబోయ్ ఈ కుర్రాడ్ని ఆపండి అని ఒకటే అరుపులు. “ఏమయ్యింది బాబు మావాడు బాగా చెయ్యలేదా” అని అడిగా.
“బాగా వండలేదా అని అడిగారా? కిందటి జన్మలో నలుడా భీముడా ఇప్పటికే నాలుగు లారీల రేషన్ వాడేసాడు. లారీడు సిలండర్లు అవ్వగొట్టేసాడు. మీవాడు వండింది తినటం కాదు అమ్ముకోవాలన్న హైదరాబాద్‌లో ఉన్న అన్నీ రెస్టారెంట్లు కలిపి వారం పాటు అమ్మాలి.తీసుకెళ్ళండి బాబోయ్ తీసుకెళ్ళండి” అని ఇంకా కూరలో మసాల వెయ్యటానికి ఉరుకుతున్నా మా అబ్బాయిని పట్టుకుని గోనె సంచిలో కుక్కి బయటపడేసారు.మా వాడు అదే ఆవేశంలో బట్టలుతికి, ఇస్త్రీ చేసే పరీక్షలో వాడికిచ్చిన బట్టలు పదినిమిషాల్లో ఉతికేసి, కనిపించిన జనాలందరికి వంటి మీదే వారి బట్టలు ఉతికి ఇస్త్రీ చేసాడు. అలా పది పరీక్షలు పూర్తి చేసాడు. పదిరోజుల్లో ఫలితాలు మొత్తం ప్రకటిస్తాం ఇంటికి వెళ్ళమన్నారు.

ఈ పదిరోజులూ మా ఆవిడ మాచేత పూజలు చేయిస్తూనే ఉంది. పరీక్ష రిజల్టు వచ్చేరోజున మా ఇంట్లో గణపతి హోమం, రుద్రాభిషేకం, సుబ్రహ్మణ్యారాధన, లలితా సహస్రనామ పారాయణం చేసాము. రిజల్టు కవరు పోస్టులో వచ్చింది. మా ఆవిడ కవరుకి హారతిచ్చి, బొట్టుపెట్టి నా చేతిలో పెట్టింది. నేను వణుకుతున్న చేతులతో కవరు ఓపెన్ చేసా. మా అబ్బాయి టెన్షన్‌తో గోళ్ళు,చేతులు కొరికేసుకుంటున్నాడు. మొత్తానికి ఎలానో తెరిచి చూసా.

“మీ కుటుంబం చూపిన చొరవకి, ఉత్సాహానికి ఎంతో సంతోషిస్తున్నాం. కానీ కొన్ని నెగటివ్ మార్కుల కారణంగా మీ అబ్బాయిని రిజెక్టు చేస్తున్నాం” అని ఉంది. మా అబ్బాయి పరిగెట్టి వెళ్ళి వాడి గదిలో తలుపేసుకున్నాడు. ఏ అఘాయిత్యం చేసుకుంటాడో అని భయపడ్డా. కానీ వెళ్ళి మంచం మీద పడి తలగడలో మొహం దాచుకుని ఏడుస్తున్నాడు. గోపి వచ్చాడు. వాడికి ఇలానే జరిగిందంట. కొడుకుని ఈ పరిస్థితులలో చూసి కడుపు రగిలిపోయి రిజల్ట్సు మీద కోర్టుకు వెళ్ళాలని నిశ్చయించాం. మా ఆవిడ హారతిచ్చి,బొట్టుపెట్టి పంపింది. హైకోర్టుకు వెళ్ళి రిజల్ట్సు మీద స్టే తీసుకుని వచ్చాము. సిట్టింగ్ జడ్జ్ చేత రిజల్ట్సులోని పారదర్శకతను పరిశిలించే వరకు పెళ్ళులన్నీ ఆగిపోయాయి.

మంచివార్త వినాలని మేమింకా ఎదురుచూస్తూనే ఉన్నాం. మీరుకూడా మా అబ్బాయి కవిష్యంత్‌కి రిజల్ట్స్ అనుకూలంగా రావాలని ప్రార్ధించండి.

కాకి దిద్దిన కాఫురం (!?!)

“అకాశవాణి విశాఖపట్నం కేంద్రం, ఈ రోజు అదివారం సమయం మధ్యాహ్నం 9 గంటలు దాటి 9 గంటల 5 నిమిషాలు కావస్తుంది. ఈ రోజు ఉరుములతో కూడిన జల్లులు పడవచ్చని విశాఖపట్నం వాతావరణశాఖ తెలిపింది. తీరప్రాంతంలో వేటకి వెళ్ళటం ప్రమాదమని మత్సకారులకు తెలిపింది.” ఎదురింటిలో పాతకాలం నాటి రేడియోలో గర గరలాడుతూ వినిపించింది. వెంటనే అదేదో టి.వి. లో “దంచవే మేనత్త కూతురా!” సీరియల్ లో అత్త కోడల్ని ఎలా చంపాలా అని ఆలోచిస్తూ రెండు ఎపిసోడ్లుగా సాంబారు వండుతున్న ఉత్కంట భరితమైన సన్నివేశంలో మునిగిపోయిన మా అమ్మ తొందరగా వెళ్ళి బట్టలు ఉతకటం ప్రారంభించింది. ఒక మూల మడత మంచం మీద ముసుగుతన్ని ముడుచుకు పడుకున్న మా బామ్మ ఎగిరి నేలమీద దూకి మూడు మొగ్గలేసి వంటగదిలో నుండి ఒకపాత్ర తీసుకుని  పాత సినిమాల్లో కృష్ణలాగ వెనుకనుండి డింగుమంటూ ఒక గెంతులో మా మేడ మీదకి ఎగిరి గుమ్మడి ఒడియాలు పెట్టడం మొదలుపెట్టింది. నాకు దగ్గర్లో పరీక్షలు కూడా ఉండటంతో బాలు బ్యాటు పట్టుకుని మా బ్యాచ్ కోసం ఎదురూచూస్తూ ఇంటి బయట నిలబడ్డా.

ఇంతలో మా బామ్మ కదనకుతూహలరాగంలో “ముక్కాల ముక్కాబులా..” పాట పాడుకుంటూ కిందకు వచ్చి నా చేతిలో బ్యాటును చూసి ఆగింది.

“ఏరా బ్యాటుతో కాకులను కొడతారట కదా! కాసేపు మేడ మీదకు వెళ్ళి కాకులను కొట్టకూడదూ” అంది. (మా బామ్మకి మా తాతయ్య కాకి రూపంలో ఉన్నాడని అనుమానం.)

“అబ్బా బామ్మ ఆ కాకులు ఈ కాకులు కాదే. అసలు ఆ బ్యాటు ఈ బ్యాటు కాదే.” అన్నాను చిరాగ్గా.

అప్పటికే కళ్యాణిరాగంలో “చికుబుకు చికుబుకు రైలే” పాటకి శృతి చేసుకుంటున్న బామ్మ “ఆ కాకులు ఈ కాకులు కానప్పుడు, ఈ బ్యాటు ఆ బ్యాటు కానప్పుడు, ఈ బ్యాటుతో ఈ కాకులను కొట్టచ్చుకదా” అంది.

నా ప్రేమకి “నో” చెప్పిన పక్కింటి పద్మ మీద ఒట్టేసి చెబుతున్నా. మా బామ్మ లాజిక్కేంటో ఇంకా నాకు అర్ధంకాలేదు. కానీ మరలా అడిగితే అసలే సూపర్ స్టార్ కృష్ణ అభిమాని గాల్లోకి ఎగిరి గంట వరకు నేల మీదకి దిగకుండా తంతుందేమో అని భయపడి కాసేపు మా తాత మిత్ర బృందంతో ఆడుకుందామని మేడమీదకి వెళ్ళాను. అప్పటి వరకూ మా మేడ వైపు కనీసం కన్నెత్తి ఛూడకుండా బాగా కునుకుతీస్తున్న కాకులన్నీ కాపలాగా నేను రావటం చూసి దాగుడు మూతలు, చెడుగుడు, కోతికొమ్మచ్చి, టెంకి మీద జెల్ల జాతీయ కాకి జట్టుల్ని పిలుచుకుని మరి నా మీదకి దండయాత్రకి వచ్చాయి.

కాకుల దండయాత్రకి కొంత భయం వేసి “తాత నా తప్పేం లేదు. బామ్మ పంపించింది.” అని ఏడుస్తూ అటూ ఇటూ చూస్తున్నా. మా ఇంటికి కాస్త దూరంలో వేరే మేడ మీద ఒక కొత్తమ్మాయి కనిపించింది. వెంటనే వండే సిరీస్ ఫైనల్ లో 57 బంతులాడి 7 పరుగులు చేసి పిచ్ మద్యలో గర్వంగా నిలబడ్డ ద్రావిడ్ లా ఫోజిచ్చా. నా వైపు అదోలా చూసి “కా కా” అని అరవటం మొదలుపెట్టింది. గిన్నెలో తీసుకు వచ్చిన అన్నం గోడమీద పెట్టి మ్యూజిక్ డైరెక్టర్ చక్రిలా శ్రావ్యంగా “కా కా” అని అరవటం కంటిన్యూ చేసింది. పాపం వాళ్ళింట్లో ఎవరుపోయారో కాస్త సాయం చేద్దామని నేను కూడా “కా కా” అన్నాను. కాకులన్నీ నా వైపు వెటకారంగా చూసి “ఓర్ని లసాకా బరాబర్” అని నవ్వుకుంటూ, అన్నంలో నంచుకోటానికి వడియాలు తీసుకుని పక్కింటికి వెళ్ళిపోయాయి. (తల్లి తోడు లసాకా బరాబర్ అంటే బూతు కాదు. 50 వేల సార్లు “కా కా” కి బరాబర్ అంటే సమానం. ఇందులో ఒక చిన్న పజిల్ ఉంది అదేంటో చెప్పుకోండి చూద్దాం.)

ఆ అమ్మాయి నిజంగా అన్నం కాకులు కు పెడుతుందా లేక దొంగముండ (ఫెమినిజం జిందాబాద్. ప్రపంచ స్త్రీలంతా నాకు అమ్మ,అక్క మరియు చెల్లెల్లు వారి వారి వయసుని బట్టి. ఆఫీస్ లో నా పక్కన కూర్చునే ఆశ తప్ప కుంజరహ) నా ముందు ఫోజు కొడుతుందా అని తన నోటి వైపు చూసా. ఏమనుకుందో ఏమో నా వైపు అసహ్యంగా చూసి “ఇది నిన్న పాచెక్కిన అన్నం మా నాన్న ఊరిలో లేడని కాకులకి పెడుతున్నా” అంది. నా చూపు అంత అందంగా ఉందని అర్దమయ్యి వెంటనే చూపు మార్చాను. ఆ అమ్మాయి అలా కాకులకి అన్నం పెడుతూ “చందమామ రావే జాబిల్లి రావే” పాట పాడుతుంటే నా మనసు పై ఫ్లోర్ నుండి స్విమ్మింగ్ పూల్ లోకి పడ్డ స్పీడులో ప్రేమలో పడింది. వెంటనే ఎ.అర్.రెహమాన్ మూటముళ్ళూ సద్దుకుని వచ్చి నా ముందు గిటార్ బూజు దులపటం మొదలుపెట్టాడు. ఎలాగో ఒకలా మాటకలపాలని “రేపు మెనూ ఏంటో” అన్నా. “నాదా కాకిదా” అని ఆడిగింది.
“అనంతపురం అడవిలో ఆరు రోజులుగా నీరులేక ఏడుస్తున్న అనాధ కాకి మొహం దానా” అని తిట్టాలని అనిపించినా కరీనా కపూర్ ని కత్రినా కైఫ్ ని కైమా కొడీతే వచ్చిన కన్నడ హీరోయిన్ లా ఉంది అనవసరంగా ఫీల్ అవుతుందేమో అని “కాకి దే” అన్నా.
“మటన్ బిరియాని” అని చెప్పి మాట్లాడకుండా వెళ్ళిపోయింది.
“బామ్మా రైతా వండటం ఎలానో చెప్పవే” అనుకుంటూ నేనూ కిందకి వెళ్ళిపోయా.

మరుసటి రోజు పొద్దున్నే తలకి స్నానం చేసి కొత్త బట్టలేసుకుని రైతా పట్టుకుని మేడ మీద కూర్చున్నా. అ అమ్మాయి వచ్చింది. వస్తూనే “మా ఇంట్లో పులిహోర చేస్తారని నీకెలా తెలుసు రైతా తెచ్చావ్” అని అడిగి నా చేతిలో రైతా లాగేసుకుని పులిహోరలో కలిపేసుకుని తినటం మొదలు పెట్టింది. పులిహోరలో రైతా ఏంటే నీ …. డైలీ సీరియల్ అంత తిట్టు మనసులో తిట్టుకున్నా. అంతా తినేసిందనుకునేరు, మధ్య మధ్యలో కాకులకి కూడా పెట్టింది. నేను కూడా ప్రేమగా కాకులకి పెట్టడం మొదలుపెట్టా. “మీకు కూడా కాకులంటే ఇష్టమా?” అని అడిగింది. “ఎంతమాటన్నారండి కాకి మాత్రం జీవి కాదా? అసలు మన జాతీయ పక్షిగా కాకిని పెట్టాలని నేను నా స్నేహితులతో కలిసి ఉద్యం చేద్దామనుకుంటున్నా. మా బామ్మకయితే మరీను. కాకుల్ని మా తాతతో సమానంగా చూస్తుంది.” అని చెప్పాను. కాకులన్నీ “కా కా” గోల చేసాయి. ఆ అమ్మాయి నా వైపు అనుమానంగా చూసింది. “మీరు నమ్మటం లేదు కదా కావాలంటే చిన్నప్పుడు నేను ఎంత అడిగినా ఇవ్వకుండా ఊరించుకుని కొబ్బరుండ తిన్న ఎదురింటి శీను గాడి మీద ఒట్టు” అన్నాను. పనిలో పనిగా “మీకెందుకండీ కాకులంటే అంత ఇష్టం” అని అడిగా. “ఇష్టమా? గుడ్డా? అదో స్టోరీ” అంది. “మూడున్నర ముక్కల్లో చెప్పటం కుదరదా” అడిగేసా.

“సరిగ్గా మూడేళ్ళ క్రితం నేను ఎంతో కష్టపడి “మీ పక్క ఊరి పెంట సారీ వంట” అనే కార్యక్రమం చూసి బంగాలదుంప,అరిటికాయ,క్యాబేజీ కలిపి కొత్తిమీర కారం పెట్టడం ఎలాగో నేర్చుకున్నా. మా ఇంట్లో బంగాలదుంపలు లేకపోవటంతో దాని బదులు బీరకాయ వేసి కూర వండాను. అదికాస్త రుచి చూపిద్దామంటే మా ఇంట్లో ఎవరూ లేరు. మా కుక్క జిమ్మీకి పెట్టాను. అది వాసన చూసి పెరుగు వెయ్యలేదన్న కోపం తో అనుకుంటా పక్కింటి టామీ తో లేచిపోయింది. చేసేదిలేక ఆకలిగా ఎదురుచూస్తున్న ఒక కాకి కి పెట్టాను. అది తిన్న కాకి ఆనందం తట్టుకోలేక గెంతులు వేస్తూ పాపం అదే అనందంలో గిన్నె (మనుషుల బాషలొ బాల్చీ) తన్నేసింది. అప్పటి నుండి కాకులంటే నాకు వల్లమాలిన అభిమానం” అని ముగించింది. “నీ యంకమ్మ.. అన్ని తెలుగు చానెల్స్ లో సీరియల్లు కలిపినంత పొడుగు తిట్టు మనసులో తిట్టుకుని. ఆ కాకి ఎలా ఉండేదండీ” అని అడిగా.
“నల్ల మొహం, నల్లని ముక్కు, నల్లని రెక్కలు” అని చెప్పటం మొదలుపెట్టింది.
“ఓహో ఆ కాక” అన్నాను.
“మీకు తెలుసా?” ఆత్రంగా అడిగింది.
“నీ.. తెలుగు వికీపీడియా అంత తిట్టూ”
“ఓ చాలా బాగా తెలుసు ఎంత అందంగా ఉండేదో” అన్నాను. కానీ ఆ కాకి చనిపోయిన విషయం మా బామ్మకి చెప్పాలని మనసులో అనుకున్నా. “రేపు మెనూ ఏంటో” మరలా అడిగా.
“నాదా కాకిదా” మరలా అదే ప్రశ్న.
“పెద్ద తేడా ఏముందిలే” అని మన్సులో అనుకుని “మీదే” అన్నాను.
“దద్దోజనం” అని చెప్పి వెళ్ళిపోయింది.

ఇది దద్దోజనం అందంటే ఖచ్చితంగా బిరియానీ తో వస్తుంది. దీనికి బిరియానీలో కొబ్బరి పచ్చడే నచ్చుతుంది అనుకుని కొబ్బరికాయ కొనటానికి బజారుకి బయలుదేరాను.

మరుసటి రోజు ఆ అమ్మాయి టేస్టుకి నచ్చినట్టు గులాబీరంగు ఫ్యాంటు మీద పసుపు పచ్చని షర్టు వేసుకుని కొబ్బరిచట్నీతో మేడ మీద రాత్రి వరకు ఎదురుచూసా. ఆ అమ్మాయి రాలేదు. విషయం కనుక్కుందామని వాళ్ళింటికి వెళితే ఇల్లు తాళం వేసి ఉంది. ఆ అమ్మాయి వాళ్ళ నాన్న వ్రాసిన అకౌంట్స్ అర్ధంకాక మేనేజర్ కి పిచ్చేక్కి వాళ్ళావిడా చెవికొరికాడంట. దానితో మేనేజర్ బందువులంతా దీనికి కారణమయిన వాళ్ళ కుటుంబలో ఎవరయినా దొరికితే ముక్కు కొరుకుతామని ప్రతిఙ్ఞ్ చేసారంట. అందుకే రాత్రికి రాత్రే వాళ్ళ కుటుంబమంతా పారిపోయారు.

అప్పటి నుండి ఆ అమ్మాయికోసం వెతకని కాకి గూడులేదు. ఆ రోజు వండిన కొబ్బరి చట్నీ అలానే పట్టుకుని రాష్ట్రమంతా తిరుగుతున్నా. పేరు కూడా తెలియక “కా కా” అంటూ అరుస్తూ తిరుగుతున్నా. అదిగోండి అక్కడెవరో కాకులకి అన్నం పెడుతున్నట్టు ఉన్నారు. కాకి గోల వినిపిస్తుంది. మరలా కలుస్తా.. కా.. కా…హెలో కా..కా..

సత్తెమ్మ

నలుపుతెలుపులు అల్లుకున్న ఆ నాలుగు గోడల మధ్య ప్రపంచంలోని నలుపుని దూరంచేయటంకోసం యుగాలుగా చర్చలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. మానవీయ విలువలకోసం కొలమానాలు నిర్వచింపబడుతున్నాయి. కానీ చీకటి పడితే వెర్రితలలేసుకు విరుచుకుపడే రాక్షసత్వం మానవత్వాన్ని వెక్కిరిస్తూనే ఉంది. యుగాలు మత్తుగా మునగదీసుకుని పుస్తకాల్లో చేరి అల్మరాలో పడుకున్నాయి. నీతి లేని ఈ జాతిని, ఈ జుగుప్సని చూడలేక న్యాయ దేవత కళ్ళకి గంతలు కట్టుకుంది. అమాయకుల ఆర్తనాదాలు ఆమె చెవిన చేరినప్పుడు తను కార్చే కన్నీటిని మాత్రం ఆ గంతలు అడ్డుకోలేక పోతున్నాయి.

జిల్లా సెషన్స్ కోర్టు జడ్జి అనసూయమ్మ అలసటగా కనిపిస్తుంది. ఎన్నో రోజులుగా నలుగుతున్న సత్తెమ్మ కేసు ఈ రోజు వాయిదా ఉంది. అప్పటికే ఉదయం నుండి వాయిదాలు వింటూ వస్తున్న అనసూయమ్మకి సత్తెమ్మ కేసు అంటేనే గుండె దడగా ఉంది. సత్తెమ్మ 20 ఏళ్ళ అమ్మాయి. పేదరికాన్ని, అవిద్యని మూటగట్టిన ఆమె ఆహార్యాన్ని పక్కనబెట్టి చూస్తే అనసూయమ్మకి సత్తెమ్మ తన కూతురిలా అనిపిస్తుంది.  సత్తెమ్మ ఒక ముద్దమందారమయితే, ఉన్నత విద్య కలిగి, విలాసమైన భవంతి లో తిరిగే అనసూయమ్మ కూతురు ఓ గులాబి అంతే తేడా.

సత్తెమ్మ భారంగా నడుచుకుంటూ పంటి బిగువున భాదని దిగమింగి వస్తూ ఉంటే, అనసూయమ్మకి పొత్తు కడుపులో ఎవరో కాలితో తన్నినంత నొప్పిగా అనిపించింది. అధికారం తనని కట్టిపడేయకపోతే తనలోని మమకారం ఆ కోర్టులో ఆక్రోశించేది. సత్తెమ్మ వచ్చి జడ్జి ముందు నిలబడి “దండాలమ్మ” అని నీరసంగా అంది. ఇంతకష్టంలోనూ అమ్మా అని పిలిచి ఈ జాతి సిగ్గుపడేలా చేసింది ఈ చిన్నితల్లి అనుకుంది అనసూయమ్మ మనసులో. “ఆ అమ్మాయికి కుర్చీ వేయండి” అని ఆదేశించింది.ఆ గొంతులో అధికారం మాత్రమే ధ్వనించింది. మమకారం గుండెల్లోనే ఆగిపోయింది.

ప్రాసిక్యూటర్ అనంతలక్ష్మి రోజూ ఎన్నో కేసులు చూస్తూ ఉంటుంది. అందుకే యధాలాపంగా వచ్చి కేసు వివరాలు చెప్పుకుంటూ పోతుంది. అనసూయమ్మ సత్తెమ్మ వాలిపోతున్న కళ్ళ వైపే చూస్తుంది. మధ్య మధ్యలో పళ్ళ బిగువున భాదని ఓర్చుకుంటున్న సత్తెమ్మ కష్టం అనసూయమ్మ తప్ప ఎవరూ గమనించలేదు. సత్తెమ ఇప్పుడు పచ్చిబాలింతరాలు. రెండురోజుల ముందే ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో రోగులంటే అత్యంత శ్రద్ద చూపించే మన ప్రభుత్వ డాక్టర్లు ఆమెకు సిజేరియన్ చేసారు. పైసా కూడా ఇచ్చుకోలేని రోగి మీద సమయం వెచ్చించటం వృధా అని బియ్యపుసంచి కుట్టినట్టు కుట్టి పడేసారు. ఆ నొప్పితో ఆమె పడుతున్న భాదని ఊహించుకుంటేనే అనసూయమ్మకి కడుపులో ప్రేవుల్ని ఎవరో మెలితిప్పిన భావన కలుగుతుంది. కుర్చీలొ కుదురుగా కూర్చోలేక అసహనంగా కదులుతూ ఉంది.

సత్తెమ్మ ఒక సాదారణ రైతు కూలీ కిట్టయ్య కూతురు. ఊరులో ఉన్న ఒక్క ఎకరా పొలం పండక కూలీలుగా మారి మొత్తం కుటుంబం కష్టపడుతూ ఉండేది. సత్తెమ్మ చూడ చక్కని అమ్మాయి. హైదరాబాదులో ఒక అపార్ట్‌మెంట్లో వ్యాచ్‌మాన్‌గా పనిచేసే వీరిబాబు సత్తెమ్మని పెళ్ళి చేసుకుంటా అని అడిగాడు. దానికి బదులుగా పొలానికి కావాల్సిన విత్తనాలకి మిగిలిన పనుల మదుపుకి 10వేలిస్తాని కిట్టయ్యని వొప్పించి పెళ్ళి చేసుకున్నాడు. కొన్నాళ్ళు సంసారం సాఫీగానే సాగింది. సత్తెమ్మ ఆ అపార్ట్‌మెంట్లో కొన్ని ఇళ్ళకి పాచి పనులు చేసి ఎంతో కొంత తెచ్చేది. వీరిబాబు కి రోజులు గడుస్తున్న కొద్ది సత్తెమ్మ మీద మోజు తీరిపోయింది. తానిచ్చిన డబ్బులు తిరిగి ఇవ్వాలని లేకపోతే నీ కూతుర్ని ఏలుకోనని కిట్టయ్య కి కబురు పెట్టాడు. కిట్టయ్యకి ఆ సంవత్సరం కూడా కలిసి రాలేదు. అల్లుడిచ్చిన డబ్బు పొలం మీద పెడితే ఇంకా 5వేలు అప్పు మిగిలిందే తప్ప పైసా కూడా లాభం లేదు. తన నిస్సహాయతని పెద్దల ముందు చెప్పాడు. కుల పెద్దలు వీరిబాబుని పిలిచి మందలించి పంపారు.

అది జరిగిన తర్వాత వీరిబాబులో మంచి లక్షణాలు పూర్తిగా అడుగంటిపోయాయి. తాగి వచ్చి పెళ్ళాన్ని కొట్టడం లాంటివి చేసేవాడు. ఒకరోజు వీరిబాబు లేని సమయంలో సత్తెమ్మకి వాంతులయ్యాయి.డాక్టర్ తల్లివి కాబోతున్నావు అని చెప్పాడు. ఆ మంచివార్త చెబుదామని ఇంటికి వెళ్ళిన సత్తెమ్మకి ఇంట్లో స్నేహితులతో మందు తాగుతూ వీరిబాబు కనిపించాడు. అలా రాత్రి దాకా తాగి వీరిబాబు మత్తుగా పడిపోయాడు. లోపల ఒంటరిగా పడుకున్న సత్తెమ్మని వెనుకనుండి వచ్చి మూతికి గుడ్డకట్టి బలవంతంగా తెల్లారే దాకా అనుభవించి వీరిబాబు స్నేహితులు పారిపోయారు. తెల్లారితే నిజం తెలిసిన వీరిబాబు జరిగిన తప్పుకి తలొంచి ఆసుపత్రికి తీసుకెళ్ళి వైద్యం చేయించాడు. పోలిసులకి తెలిస్తే పరువుపోతుందని పిర్యాదు చెయ్యలేదు. మందుషాపు దగ్గర తరుచూ కనిపించి అప్పుడప్పుడు మందుపోయించే ఆ స్నేహితులు మరలా కనిపించలేదు. కానీ సత్తెమ్మని అబార్షన్ చేయించుకోమన్నాడు. తాను కుదరదని తెగేసి చెప్పి ఇంటికి వచ్చేసింది. రేపొద్దున సత్తెమ్మ కడుపులో బిడ్డ నాదంటే నాది అని స్నేహితులు గేలిచేస్తారని, లోకం నవ్వుతుందని భయపడ్డ వీరిబాబు  రాత్రిపూట సత్తెమ్మ గొంతులో బలవంతంగా నాటుమందుపోయటానికి ప్రయత్నిస్తుంటే తప్పించుకోవటానికి సత్తెమ్మ చేతికి దొరికిన కర్రతో వీరిబాబుని కొట్టింది. తగలరానిచోట తగిలిన వీరిబాబు చచ్చిపోయాడు. ఊరునుండి  వచ్చిన వీరిబాబు కుటుంబం సత్తెమ్మని అనుమానించి, వివాహేతర సంభందాన్ని అంటగట్టి పోలీసు కేసు పెట్టారు.

కొన్నాళ్ళు కేసునడిచాక కోర్టులో సత్తెమ్మకి శిక్ష ఖరారు చేసారు. కోర్టు చుట్టూ తిరగటం తప్పిందని అనుకుంటున్న సత్తెమ్మకి నెలలు నిండాయి. ఇప్పుడు బిడ్డని చేరదీసే దిక్కులేకుండా పోయింది. పుట్టింటోల్లు, అత్తింటివాళ్ళు ఎవరూ చేరదీయటానికి ముందుకు రాలేదు. కాదూ కూడదని పంచాయితీ చేస్తే పిల్లని తీసుకు వెళ్ళినట్టే తీసుకెళ్ళి చంపేస్తాం. ఈ పాపాన్ని మోసే శక్తిమాకులేదని ఖరాఖండీగా చెప్పేసారు. పుట్టిన బిడ్డని జైలులో ఉంచటం కుదరదని జైలు అధికారులు తేల్చి చెప్పారు. సత్తెమ్మ తనతో బిడ్డని జైలులో ఉంచమని న్యాయపోరటం మొదలు పెట్టింది. కోర్టు చుట్టూ తిరుగుతూ ఉండగానే ఒకరోజు నొప్పులుమొదలయ్యాయి. ఆసుపత్రిలో బిడ్డకి జన్మనిచ్చింది. అదిజరిగిన రెండురోజులకే కేసువాయిదా అసుపత్రినుండి కోర్టుకి వచ్చింది.

వాదనలన్నీ విన్నాక అనసూయమ్మ తనబిడ్డని జైలులో ఉంచటం కుదరదని, సత్తెమ్మ విడుదలయ్యేంతవరకు ప్రభుత్వ వసతి గృహంలో ఉంచమని ఆదేశించింది. బిడ్డకి తల్లిపాలు కొన్నాళ్ళ వరకు అవసరం కాబట్టి కొన్నిరోజులు జైలులో ఉంచటానికి అనుమతినిచ్చింది. చట్టం పరిదికి లోబడి తనతీర్పునిచ్చి వెళ్ళిపోతున్న అనసూయమ్మతో “20 ఏళ్ళు వచ్చిన నాకే ఆశ్రయం,రక్షణ దొరకని ఈ లోకంలో ఈ పసిదానికి దిక్కెవరమ్మా? నీ బిడ్డలాంటిదాన్ని కాస్త కరుణించమ్మా” అంటూ మోకాళ్ళ పైబడి సత్తెమ్మ బ్రతిమాలుతూ ఉంది. అంతలోనే నరాలు మెలేసినట్టు గావుకేక పెట్టింది. సిజేరియన్ కుట్లు ఊడి నొప్పితో నేలపైనబడి ఉండచుట్టుకుపోయింది. క్షణం బ్రతకటంకంటే చావే మేలేమో అనే భయంకరమైన నొప్పి. అనసూయమ్మ ఆగలేకపోయింది. పరిగెత్తి వెళ్ళి సత్తెమ్మని చేరుకుని ఒడిలోకి తీసుకుంది. సిబ్బంది సహాయంతో ఆసుపత్రికి పోన్ చేసి ఆంబులెన్స్ తెప్పించింది. తనుకూడా అంబులెన్స్ లో బిడ్డని చేతుల్లో పట్టుకొని ఎక్కింది. సత్తెమ్మ భాదకి “చచ్చిపోతున్నా, ఈ నొప్పి భరించటం నా వళ్ళ కాదు. నన్ను చంపేయమని” ఏడుస్తుంది. మరోపక్క రెండే రోజుల పసిబిడ్డ ఆకలితో పేగులు ఎండి ఏడుపు మొదలుపెట్టింది. అనసూయమ్మకి తన నిస్సాహయతని భరించటం కంటే ఈ క్షణంలో గుండె ఆగిపోతే బావుంటుందనిపించింది. సత్తెమ్మ అంతనొప్పిలోనూ పసిబిడ్డని దగ్గరకి తెమ్మని అడిగి పాలిచ్చింది.

ట్రాఫిక్‌లో అంబులెన్స్ ముందుకు వెళ్ళలేక ఆగింది. సత్తెమ్మ ఏడుపూ, ఊపిరి కూడా. పసిబిడ్డ ఇంకా పాలుత్రాగే ప్రయత్నం చేస్తూనే ఉంది. అనసూయమ్మ అ పసిబిడ్డని అందుకుంది. ఈ వయస్సులో ఒక ఆడపిల్లని పెంచే భాద్యతను భుజాలకెత్తుకుంది.

సంకురాతిరొచ్చింది మా పల్లెకి…

మిట్ట మధ్యాహ్నం, సూర్యుడు నడినెత్తిన ఉన్నాడు. పోస్ట్-మ్యాన్ రామయ్య తన పాత సైకిల్ పై చెమటలు కక్కుతూ వస్తున్నాడు. అసలే పండగ సమయం ఎవరయినా ఏవయినా మామూలు ఇస్తారేమో అని ఆలస్యం కాకుండా ఉత్తరాలన్నీ ఇచ్చేస్తున్నాడు. రామయ్య పదవీవిరమణ చేసినా సరే ఆ ఊరికి వేరే పోస్ట్-మ్యాన్ రాకపోవటంతో అతన్నే ప్రభుత్వం ఆ పనిలో కొనసాగిస్తోంది. రామయ్యకి కూడా ఆ ఉద్యోగం తప్పని సరి కాబట్టి చేస్తున్నాడు. రామయ్య కొడుకు అమెరికాలో ఉన్నాడు. ఆ విషయం రామయ్య చెబితే గాని మనబోటి వాళ్ళకి తెలియదు. మనకే కాదు రామయ్య ఇక్కడున్న సంగతి అసలు ఆ కొడుకుకే తెలియదు. ఎందుకంటే “ఇంజనీరింగ్ చదివించటానికే చాలా ఖర్చు ఆయ్యింది, ఇప్పుడు నిన్ను పై చదువులకోసం అమెరికా పంపించలేను, అసలే చెల్లి పెళ్ళి కూడా చేయాలి. ఇక్కడే ఏదో ఉద్యోగం చూసుకో” అన్నాడు రామయ్య. కానీ “నేను నిన్ను పంపిస్తా నాకూతుర్ని పెళ్ళి చేసుకుంటే” అన్నమాట తో రామయ్య కొడుకుని ఎగరేసుకుపోయాడు దగ్గర రా’బంధువొకడు ‘. పెరట్లో ప్రేమగా పెంచిన చెట్టు తుఫానుకి నేలకొరిగితే ఎలా ఉంటుందో గానీ, చెట్టంత ఎదిగిన కొడుకు ఇల్లు వదిలి వెళ్ళిపోతే. రామయ్య భార్య చాలా బాధపడింది, అలిగింది, ఏడ్చింది, శాపనార్ధాలు పెట్టింది కానీ అవేవి అమెరికా లో ఉన్న కొడుకుని చేరలేదు. అవును మరి అమెరికా చేరేంత ఖరీదయినవి కాదుగా మన ఏడుపులు. మనకే లేదు స్థోమత ఇంక మన తిట్లకి ఎలా వస్తుంది. అందరి సందేశాలు బట్వాడా చేసే పోస్ట్-మ్యాన్ బాధలు మాత్రం ఎవరూ అమెరికా లోనికొడుక్కి బట్వాడా చేయలేకపోయారు. రామయ్య మాత్రం “నేను తండ్రినయ్యా, వ్యాపారిని కాను పెట్టుబడి పెట్టి లాభం లేదనుకోటానికి. రెక్కలొచ్చిన పక్షులు తలో దిక్కు చూసుకుంటాయి, అంతే గాని ఇంకా ఈ దిక్కుమాలిన బ్రతుకుని కోరుకుంటాయా? రేపు పెళ్ళయ్యాక ఈ ఆడపిల్ల కూడా వెళ్ళిపోతుందే గాని ఈ చూరు పట్టుకుని వేలాడతుందా మన పిచ్చి గాని” అని నిర్వేదంగా నవ్వేస్తాడు. ఆ నవ్వుని భద్రపరిచే సాధనం లేదేమో మానవ మేధస్సులో. ఉంటే చాలా ఖరీదే చేస్తుంది. అతని గుండె నిబ్బరం అపోలో వాళ్ళు తెలుసుకుంటే భవిష్యత్తులో ఇలాంటి తల్లితండ్రుల గుండె నొప్పులకి మందు తయారు చెయ్యొచ్చు.

ఈ రోజు సుబ్బయ్య మాష్టరికి ఉత్తరం వచ్చింది. సుబ్బయ్య నిజానికి ఏ స్కూల్ లోనూ పనిచేయలేదు. ట్యూషన్లూ చెప్పలేదు. ఆయన ఒక వంటమాష్టర్ ఊర్లో కధలకి, కార్యాలకి వంట చేస్తాడు. ఆయన బృందం వంటల్లో ఆ జిల్లాలోనే పేరు గడించింది. ఆయన చేతివంట చలవ వలన కార్యం జరిగిన ప్రతి ఇంట్లోనూ శుభమే. అలా ఆయన సుబ్బయ్యమాష్టారుగా స్థిరపడిపోయారు. రామయ్య సైకిల్ చప్పుడు వినగానే ఇంటి బయటకి పరుగున వచ్చినవి, కిటికీలు తీసి ఆశగా గమనించేవి చాలా చూపులు ఆయన్ని తాకాయి. ఆయన గుండె నిబ్బరం మనకి తెలియనిదా అందుకే ఆయన ఆ చూపులకి బేలగా అయిపోలేదు. ముందుకి సాగిపోయాడు. సుబ్బయ్య గారింటికి వచ్చి కూర్చున్నాడు. అంతే ఊరంతా సుబ్బయ్య ఇంటికి చేరుకున్నారు. అప్పటికే అలాంటి కవరు ఉత్తరాలు ఆ ఊరిలో మోతుబరి వీరయ్యకి, రామాలయం పంతులు శాస్త్రికి వారం రోజులు ముందే వచ్చాయి. సుబ్బయ్య మాష్టరి అర్ధాంగి సీతమ్మ రామయ్య ఉత్తరం తో ఇంటి ముందు అడుగుపెట్టేసరికే తొందరగా వంట గదిలోకి పోయి ఒక చేతిలో మజ్జిగ, మరో చేతిలో కజ్జికాయలు, జంతికలు పెట్టిన క్యారేజు తెచ్చి రామయ్యకి ఇచ్చింది. ఉత్తరం అందుకొని సుబ్బయ్య గారికోసం చూస్తే ఆయన కనబడలేదు. ఇరుగు పొరుగు వాళ్ళని అడుగుతుంది “వదినా! ఆయన గానీ అన్నయ్యగారి దగ్గరకి వచ్చారా?” “చెల్లాయ్! బావగారిని గాని చూసావా” అందరూ లేదన్న మాటే ఆమె మాత్రం ఆతృతతో వీధిలో అన్ని గుమ్మాలు తిరిగేస్తుంది.

రామయ్య పండగ మామూలు దొరక్కపోయినా తన భార్యకి పండగకి కజ్జికాయలు పెట్టొచ్చన్న ఆనందాన్ని మిగుల్చుకుని ఇంటికి బయలుదేరాడు. మరలా అవే చూపులు, సాయం సంధ్యలో చీకటిని తరిమే శక్తిలేక దాసోహం అన్న అరుణ సూర్యుని వంటి కళ్ళతో, తనని తాకి పరికిస్తున్నాయి. తాను మాత్రం చూపు మరల్చకుండా సూటిగా చూస్తూ తన ఇంటిదారిపట్టాడు. రామాలయం లో ఉన్న సుబ్బయ్య మాష్టారికి మొత్తానికి విషయం తెలిసి ఇంటికి బయలుదేరాడు. ఇందాక రామయ్యని తాకిన అవే చూపులు సుబ్బయ్యని కూడా వదిలిపెట్టలేదు. కానీ ఆ చూపుల్లో ఇప్పుడు ఆశలేదు. కాస్త అసూయ, కాస్త అభినందన. సుబ్బయ్య మొహంలో ఎప్పుడూ చూడని ఒక వింతకాంతి. పెదవుల్లో దాగని చిరునవ్వు. అంతకంటే అసూయపడటానికి ఇంకేం కావాలి? సుబ్బయ్య ఇంటికి వస్తూనే “ఏమేవ్! కవరు ఎక్కడపెట్టావ్?” అంటూ గుమ్మంలో అడుగు పెట్టారు. ఆయనకి ఉత్తరం అందించి సీతమ్మ తన పొరిగింటి లక్ష్మితో “చూసావా వదినా ఆ ముఖం ఎలా వెలిగిపోతుందో. మా పెళ్ళినాడు కూడా ఇంత ఆనందం నేను చూడలేదు.” అని ఆటపట్టించింది. సుబ్బయ్య సిగ్గుపడుతూ కవరు తో సహా తన గదిలోకి వెళ్ళిపోయాడు.

గదిలో మంచం మీద తీరుబడిగా కూర్చుని తన పాత కళ్ళద్దాలతో కాసేపు కుస్తీ పట్టి, కవరు చించి పదిసార్లు చూసుకుని, హాయిగా పడుకున్నాడు. మంచినీళ్ళ గ్లాసుతో లోనికి వచ్చిన సీతమ్మ సుబ్బయ్య పడుకోవటం చూసి, వంట గదిలోకి వచ్చేసింది. ఇంక తన ఏర్పాట్లు తాను చేసుకుంటుంది. కజ్జికాయలు, సున్నుండలు, అరిసెలు అన్నీ స్టీల్ క్యాన్లలో పెట్టింది. జంతికలు పెట్టడానికి సామాన్లు ఏవీ ఖాళీ లేవు. పక్కింటి వాళ్ళని అడిగి ఒక క్యాన్ తెచ్చి కట్టింది. రాత్రి వరకు ఇవే పనులతో సీతమ్మకి సరిపోయింది. సుబ్బయ్య సాయంత్రం ఊరిలోకి వెళ్ళి స్నేహితుల్ని కలిసి స్పేర్ తాళాలు పనోడు కిట్టిగాడికి ఇచ్చి వచ్చారు. ఆ రాత్రి ఆ దంపతులిద్దరూ ఏవో ఆలోచనలతో గడిపారు. ఇద్దరికి నిద్దుర లేదు. సీతమ్మ పొద్దునే లేచి తయారయ్యింది. కాఫీ పెట్టి సుబ్బయ్యని లేపింది. నిద్ర లేకపోవటంతో నీరసంగా ఉన్న సుబ్బయ్య కష్టంగా లేచి కాఫీ అందుకున్నాడు. సీతమ్మ లోపలికి వెళ్ళిపోయింది. గ్లాసు కిందపడేసిన చప్పుడుతో ఇవతలికి వచ్చిన సీతమ్మ సుబ్బయ్య కింద పడి ఉండటం చూసి గావుకేక పెట్టింది. వీధిలో అందరూ వచ్చారు. ఎవరో పోయి కంపౌండర్ శ్రీనుని తీసుకువచ్చారు. శ్రీను నాడిని చూసి, బి.పి. చూసి “అసలే ఈయన గుండె అంత గట్టిదేం కాదు ఈ సమయంలో ఎక్కడికీ కదిలించటం మంచిది కాదు” అని చెప్పి మందులిచ్చి వెళ్ళాడు. సుబ్బయ్య నీరసంగా చూసి సీతమ్మతో “పోనీ నీవయినా” అని కవరు తీసి ఇచ్చాడు. అందులో హైదరాబాద్ కి టికెట్లు ఉన్నాయి. సీతమ్మ పరుగున కరణంగారి అబ్బాయి కోటి దగ్గరకి వెళ్ళి “బాబు నీ దగ్గర మా సత్తిపండు నంబరు ఉందికదా. వాళ్ళ నాన్నకి బాగుండలేదని వాళ్ళనే ఇక్కడకి రమ్మని చెప్పు” అని అడిగింది. సుబ్బయ్య కొడుకు సత్తిపండు హైదరాబాద్ లో సాఫ్ట్ వేర్ ఇంజినీర్. సత్తిపండు, కోటి చిన్నప్పుడు కలిసి చదువుకున్నారు. సత్తిపండుకి ఫోన్ చేసి మాట్లాడమని సీతమ్మకిచ్చాడు కోటి. సీతమ్మ జరిగినదంతా చెప్పింది అటువైపు నుండి చాలాసేపటి వరకు సమాధానం లేదు. ఫోన్ కట్టయ్యింది. ఒక 10 నిమిషాలలో మరల పోన్ వచ్చింది.

“సరే అమ్మ నాన్నకి ఇప్పుడు బాగానే ఉందిగా. మరీ అంత ఇంటి దగ్గర ఎవరయినా ఉండాలంటే పొరుగూరిలో ఉన్న అత్తయ్యకి కబురుపెట్టు. నువ్వు మాత్రం ఈ రోజు బయలుదేరి వచ్చేయ్. పిల్లలు, కోడలు నిన్ను చూడాలంటున్నారు. అసలే 1000 అయ్యింది టికెట్లకి. పండగ లో టికెట్ల ధర చాల ఎక్కువ. సరే నాకు ఆఫీస్ కి టైం అయ్యింది ఉంటా.” సీతమ్మ ఉన్నచోటే కూలిపోయింది. అందరూ జాలిగా చుస్తున్నారు. “ఉత్తరం రాగానే పాపం ఎంత సంబరపడ్డారో ” అనిమాటలాడుకుంటున్నారు.

ఆ ఊరిలో ఇలాంటి కధలు కొత్తేం కాదు. ఊరిలో చాలా గడపల కధ ఇంతే. అందరి పిల్లలు పట్నాలలో ఉన్నారు. పండగలొస్తే ఎవరూ ఇక్కడకి రారు. టికెట్లు వస్తాయి. పట్నాలలో ఇళ్ళు ఇరుకుగా ఉంటాయి. వంట కుదరదని వాళ్ళకి నచ్చిన వంటకాలు ఉత్తరంలో రాస్తే వండి తీసుకుని వెళతారు. రోజంతా మా అబ్బాయి ఫలానా కంపెనీ, ఇంతజీతం, మా మనవలు ఇంగ్లీష్ మీడియం తెలుగు అసలు రాదు అని గొప్పలు చెప్పుకోవటం. టి.వి. లో ప్రకటనలు వచ్చినప్పుడు మా అబ్బాయి కారు అదే, ఇది మా అబ్బాయి ఇంటిలో ఉంది అని చెప్పుకుంటారు. రామాలయం లోకూర్చుని ఈ సంవత్సరం మా అబ్బాయి స్థలం కొన్నాడు, ఫ్లాట్ కొన్నాడు అని రాత్రి అయ్యేవరకు మాట్లాడుకుని రాత్రికి ఇల్లు చేరుతారు. రోజులు అలా గడిచిపోతాయి. పిల్లలు వస్తారనే ఎదురు చూపులు ఎప్పుడో మానేసారు. అప్పుడప్పుడు ఉత్తరాలు మాత్రం వస్తాయి. పండగలో మాత్రం టికెట్లు పంపేది తల్లి ఇంటిపనులకి, తండ్రి బయట పనులకి సాయం ఉంటారని. మనవలకి సెలవులు కాబట్టి అల్లరి చేయకుండా ఆడించేందుకు అంతే. పనివాళ్ళు పండగల్లో రారు వచ్చినా పని ఎక్కువయితే డబ్బులెక్కువడుగుతారు పైగా గొడవ చేస్తారు. 

సీతమ్మ ఇంకేం చేయగలదు లేచింది. ఇంటికి వెళ్తుంటే రామయ్యని, సుబ్బయ్యని తడిమిన చూపులు జాలితో అమెని స్పృశించాయి. వెళ్ళి ముందురోజు వచ్చిన కవరు అందుకుంది, సత్తిపండు చిన్నప్పటి ఫోటోలు, చిన్ననాటి బట్టలు, తన చేతులతో అల్లిన స్వెటర్ అన్నీ ఒక బ్యాగులో పెట్టింది. సుబ్బయ్య కనీసం భార్యయిన వెళ్తున్నందుకు ఆనందంగానే ఉన్నాడు. కానీ మనవడ్ని చూడలేకపోతున్నా అనే భాద. వెధవ రోగం ఇప్పుడే రావాలా అని తిట్టుకుంటున్నాడు. వీధిలోకి వచ్చిన సీతమ్మ ఆ బ్యాగు విసిరి అగ్గిపుల్ల గీసి పడేసింది. లోపలికి ఆవేశంగా వెళ్ళి గది గది గాలించి ఏ ఒక్క ఙ్ఞాపకం మిగలకుండా అన్నీ ఏరుకొచ్చి ఆమంటలో పడేసింది. చివరగా రైల్ టికెట్లున్న కవరు కూడా. వీధి లో అందరూ సీతమ్మకి పిచ్చి పట్టిందనుకున్నారు. సుబ్బయ్య నోరు వెళ్ళబెట్టాడు. కాసేపట్లోనే ప్రతీ ఇంటినుండీ ఒక్కొక్కరుగా వచ్చి మంటల్లో ఇన్నేళ్ళ తమ నిరాశని బాధని కాల్చి బూడిద చేసారు. ఆ రోజే ఆ పల్లెకి భోగి వచ్చింది. మరుసటి రోజు సీతమ్మ తను వండిన వంటకాలు ఇంటింటికి తిరిగి పంచింది. ఆ రోజు నిజమయిన సంక్రాంతి పండగ చేసుకున్నారు ఆ ఊరిలో. రామాలయంలో పెద్ద ఎత్తున పూజలు చేసారు. రామయ్య మరలా ఎప్పుడూ అలాంటి కవర్లు ఎవరికీ ఇవ్వలేదు. వచ్చినవి వచ్చినట్టే తన ఇంటిలో పొయ్యలో పడేసాడు.